Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

interview

6 vragen over de effecten van een CO2-heffing

Hans Stegeman legt uit hoe het werkt

Hans Stegeman legt uit hoe het werkt

De maatregelen in het Klimaatakkoord lijken niet genoeg om de CO2-uitstoot in 2030 met 49% te verlagen. Dat was begin maart de conclusie na de doorrekening van het conceptakkoord. Wat is er wél nodig om klimaatverandering aan te pakken? “De geesten zijn inmiddels rijp voor de meest effectieve maatregel: een stevige CO2-heffing.”

Lang leek het een taboe-onderwerp. Maar nu duidelijk is dat het Klimaatakkoord te weinig oplevert, is ook het kabinet om: er komt een belasting op de uitstoot van CO2. Dat kondigde premier Rutte aan na de doorrekening van het Klimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau. We vroegen Hans Stegeman, hoofd Research en Investment Strategie bij Triodos Investment Management, naar het belang van zo’n heffing. Triodos Bank organiseert op 2 april een openbaar debat over het onderwerp.

“Een CO2-heffing is de meest krachtige manier om de opbouw van een duurzame economie vorm te geven”

“Een CO2-heffing is de meest eenvoudige maatregel om bedrijven te stimuleren hun broeikasuitstoot te verminderen”, zegt Stegeman. “Veel economen pleiten er ook al heel lang voor. Zie bijvoorbeeld een gezamenlijke verklaring van 70 economen begin dit jaar over het belang van zo’n heffing. Ook veel internationaal onderzoek laat zien dat het een effectieve maatregel is om de uitstoot terug te dringen en de ontwikkeling van schone technologie te versterken.”

Waarom staat er dan niets over in het Klimaatakkoord?

“Het onderwerp is tot nu toe uit het akkoord geweerd, vooral omdat de industrie en de politiek er niet aan wilden. Het zou het bedrijfsleven op kosten jagen. Daarom is in het voorlopige akkoord gekozen voor een boetesysteem. Bedrijven moeten daarvoor een gedetailleerd plan opstellen over hoe ze hun broeikasuitstoot gaan verminderen. Achteraf wordt dan bepaald of de doelstellingen in de plannen zijn gehaald. Zo niet, dan volgt een boete.

Het voorgestelde boetesysteem heeft overigens alleen betrekking op de twaalf grootste vervuilers. Denk aan bedrijven als Tata Steel, Shell en DSM. Het waren ook de bedrijven die bij de onderhandelingen over het akkoord aan tafel zaten. Zij staan voor 25% van de totale CO2-uitstoot van Nederland.”

Hans Stegeman, hoofd Research en Investment Strategie bij Triodos Bank

Hans Stegeman: “Een CO2-heffing is de meest eenvoudige maatregel om bedrijven te stimuleren hun broeikasuitstoot te verminderen. Veel economen pleiten er ook al heel lang voor.”

C.V.
Hans Stegeman

Hans Stegeman (1972) is sinds twee jaar hoofd Research en Investment Strategie bij Triodos Investment Management. Hij werkte eerder bij het Centraal Planbureau en was een aantal jaren hoofdeconoom bij Rabobank. Hans Stegeman studeerde Algemene Economie aan de Universiteit Maastricht, en werkt momenteel aan een proefschrift over de circulaire economie.

Wat is het nadeel van dat boetesysteem?

“De planbureaus die het Klimaatakkoord hebben doorgerekend, zeggen: het is te ingewikkeld. Elk groot bedrijf moet een individueel plan maken. En dan moet de overheid bij elk bedrijf achteraf controleren of de doelen gehaald zijn. Dat is ontzettend omslachtig en arbeidsintensief. Bovendien ligt de bewijslast bij de overheid: in geval van een boete moet de overheid aantonen dat de plannen niet zijn gerealiseerd.”

Is het beprijzen van de CO2-uistoot dan niet ingewikkeld?

“Nee, het is juist uiterst eenvoudig. Je zegt als overheid gewoon: de vervuiler betaalt en het uitstoten van een ton CO2 kost zoveel. Punt. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat bedrijven in beweging komen als je start met een prijs van 50 euro per ton broeikasgas.

Dan voelen ze de kosten in hun portemonnee. En dat motiveert ze om te investeren in innovatie en schone technologie om de uitstoot te verlagen. Voor de economie heeft een verhoging van de belasting met 50 euro per ton volgens De Nederlandsche Bank geen grote gevolgen. Om bedrijven in beweging te houden, zou de CO2-prijs in de loop van de tijd stapsgewijs omhoog moeten.”

Tegenstanders van een CO2-heffing zeggen: het jaagt bedrijven het land uit en het kost werkgelegenheid. Is dat niet terecht?

“Zweden heeft al 30 jaar terug een CO2-tax ingevoerd. Die staat inmiddels op ruim 100 euro per ton CO2, en heeft alleen maar positieve effecten gehad op de economische groei en de werkgelegenheid. Nederland heeft een grote petrochemische industrie, en het is inderdaad best mogelijk dat de omvang van die sector zal afnemen als gevolg van een CO2-belasting. Maar ja, dat is ook precies wat je wilt. Die industrie is immers sterk vervuilend, en dus is het belangrijk dat fossiele activiteiten worden afgebouwd.

Aan de andere kant blijkt dat het versterken van groene en duurzame innovatie juist veel nieuwe banen oplevert. Dat is een van de andere conclusies van een recente studie van DNB. Al met al is de balans positief. Ja, er verdwijnen bedrijven en banen, maar komt aan de andere kant juist meer nieuwe werkgelegenheid bij.”

“Uit onderzoeken blijkt dat bedrijven in beweging komen bij 50 euro per ton broeikasgas”

Zijn er bedrijven die al werken met een CO2-heffing?

“Chemiebedrijf DSM is op dit vlak echt een koploper. Als het bedrijf besluit of het een bepaalde investering gaat doen of niet, dan rekent het al heel lang met een virtuele CO2-heffing. Dat wil zeggen dat het bij investeringsbesluiten ‘net doet’ of het al een belasting op CO2-uitstoot moet betalen. Zo stimuleert DSM zichzelf om steeds te kiezen voor de meest groene investeringen.”

Is het niet verstandig om een CO2-heffing Europees in te voeren?

“We hebben in Europa al een beprijzingssysteem, het zogenaamde ETS. De prijs is echter veel te laag. Het meest effectief zou een hogere Europese prijs zijn, alleen vrees ik dat we dan heel lang moeten wachten. En die tijd hebben we niet.

Daarom is het goed als individuele landen zelf al stappen zetten. Steeds meer landen om ons heen doen dat ook. In Nederland zijn de geesten zo langzamerhand ook rijp voor een heffing, en dat is een goede zaak. Het is de meest krachtige manier om de opbouw van een duurzame economie vorm te geven.”

Triodos Bank x Pakhuis de Zwijger 4: CO2-belasting; hoe nu verder?

Foto: Ant Rozetsky

Debat over CO2-heffing
2 april in Pakhuis de Zwijger

De CO2-heffing komt er, maar hoe moet die eruit gaan zien? Wat is een ‘verstandige vorm’ zoals het kabinet voorstelt? Wat wordt de CO2-prijs en wie moet ervan profiteren? Daarover gaan we op 2 april debatteren met mensen uit de industrie, de financiële sector en wetenschappers.

> Meld je aan

Tekst: Tobias Reijngoud
Fotografie: Pieter van den Boogert

Wat vind je van "6 vragen over de effecten van een CO2-heffing"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

+ Toon alle 7 reacties

Wim van der Meer 5 maanden geleden

De gewraakte 49% CO2-vermindering is gebaseerd op een IPGG-rapport uit 2014. Op basis van een recenter rapport van datzelfde IPGG kan worden volstaan met 35%. Ziet er toch veel rooskleuriger uit !
Niet zo pessimistisch !

Pim 5 maanden geleden

Ten eerste de vraag of CO2 de werkelijke oorzaak is van de opwarming van de aarde! Steeds meer wetenschappers die daar verstand van hebben twijfelen daar aan.
Wanneer CO2 belast wordt zal dat worden doorberekend in de prijs aan de consument. Dan is het de consument die de heffing betaald!
Aardgas is één van de minst CO2 belastende fossiele brandstoffen! De Russen zijn bezig het koolstofatoom uit het aardgas te halen. Hierdoor wordt dit gas gelijk aan waterstofgas en is dus volkomen neutraal.
Het artikel is een meeloper met de grote massa die niet weet wat er werkelijk speelt.
CO2 is adem voor alle levende wezens op aarde omdat het groen, en het plankton in de zeeën, CO2 gebruikt en zuurstofleveranciers zijn! Als tegenprestatie is er nu een bomenkap gekte in Nederland.
Natuurlijk moeten we de vervuiling terugdringen tot 0. Dat is een plicht van ieder mens.
Om dat te doen moeten we kijken naar de werkelijke vervuilers. Dat zijn de chemische bedrijven die grond en grondwater – dat later ons drinkwater wordt – voor honderden jaren kan vervuilen. Die worden door de CO2 lobby uit de wind gehouden. Bedrijven als Monsanto, Bayer en andere chemische giganten, leveren giftige producten aan de land en tuinbouw waardoor ons voedsel al zoveel aan kwaliteit heeft ingeboet, dat het ongeveer de helft van de voedingswaarde heeft als producten die voor de tweede wereldoorlog gekweekt werden.
De oliewetgeving in Nederland is zo slecht dat er in olie allerlei stoffen mogen! Chemisch en zelfs nucleair afval wordt in zware stookolie gestopt en verkocht aan grote zeeschepen die buiten de territoriale wateren deze vervuilende troep verstoken. Iemand heeft ooit uitgerekend dat 17 grote containerschepen de wereld net zo veel vervuilen als het hele Europese wagenpark.
Het wordt dus tijd dat er meer mensen opstaan en mogelijke andere vervuilers van onze planeet beschrijven!

Reactie op Pim
Michiel Damen 5 maanden geleden

Alleen al in de afgelopen eeuw is de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer net zoveel toegenomen als na de laatste ijstijd (10.000 jaar geleden). Dat kan alleen door de mens zijn gekomen. Daar is 98 % van de klimaatwetenschappers het over eens. En door opwarming van de aarde smelten gletsjers in het hooggebergte. In de regio Nepal -Bhutan – China – N India worden nu al meer dan 2 miljard mensen in hun bestaan bedreigd doorgebroken aan water.
Een goede mogelijkheid hier internationaal iets aan opwarming te doen is meewerken aan een vergroening van de planeet. Dan wordt de CO2 weer nuttig door planten gebruikt! Zo heeft de UN per 2021 het Decade for Eco-sustem Restoration in het leven geroepen middels grootschalige landschapsrestauratie. Er s veel kennis op dit gebied aanwezig, bijvoorbeeld in Nederland bij Commonland. Maar ook anderen werken hier hard aan. Her zou dan ook goed zijn als sommige mensen in Nederland ook eens buiten de landsgrenzen zouden kijken wat het effect van ons gedrag is wereldwijd.

Andre droog 5 maanden geleden

Er is niks aan de hand met CO2
Net als t opwarmen van de aarde echt geld verspillen is t

liesbeth weijs 5 maanden geleden

op 3 april in nieuwspoort een debat over de kosten van de klimaattransitie. Wees welkom als dit onderwerp je aan het hart gaat. https://www.montesquieu-instituut.nl/id/vktui8schuuv/debat_het_kostenplaatje_van_de

Jos Sparreboom 5 maanden geleden

Er zijn in Zweden gespecialiseerde bedrijven ontstaan die andere bedrijven panklare oplossingen bieden ter reductie van CO2. In deze bedrijven is heel veel werkgelegenheid ontstaan en kennis opgebouwd.
Als Zweden “klaar” is, dan zullen deze bedrijven zeker de Europese markt op gaan.
Nederland heeft wat dat betreft duidelijk de boot gemist.

Reactie op Jos Sparreboom
Jahanjelle Iedema 5 maanden geleden

Nederland mist zo vaak de boot. Windmolens? Alle kennis van Fokker lieten we verloren gaan,terwijl Denemarken ze bouwde en Duitsland ze plaatste. Nederland? Wachtte af.
Zonnepanelen? Lang onderzocht aan de TUE,maar produktie stimuleren?
Landbouw? Subsidies op suiker en zuivel,maar duurzaamheid?
Hennep telen(help,wat hennep?) voor kledingfabricage ipv vervuilende katoen? Geen aktie!


+ Toon alle 7 reacties