Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

Achtergrond

Biologisch voor iedereen

Het groeiende marktaandeel van de biologische sector

Het groeiende marktaandeel van de biologische sector

Steeds meer consumenten kiezen voor biologische voeding. In Nederland is het marktaandeel biologisch de afgelopen vijf jaar ruim verdubbeld. “Biologische landbouw streeft naar een stabiel evenwicht,” zegt Michiel Wagener, manager Landbouw & Voeding bij Triodos Bank. “Dat gebeurt door voedsel te verbouwen zoals de natuur het bedoeld heeft. Daardoor ontstaat een systeem dat grotendeels op eigen kracht in evenwicht blijft. Zoals een balletje in een kom. Als je dat een duwtje geeft, rolt het heen en weer, maar komt het uiteindelijk vanzelf weer in het midden uit.”

Meewerken met de natuur: dat is wat biologische landbouw doet. “Dat gebeurt op allerlei manieren,” legt Michiel Wagener uit. “Denk aan het gebruik van natuurlijke bestrijdingsmiddelen, zoals lieveheersbeestjes waarmee bladluizen worden aangepakt. Of aan het toepassen van vruchtwisseling. Daarbij wordt op een stuk grond niet steeds hetzelfde gewas verbouwd, maar wisselt men dat regelmatig. De ene keer staat er een gewas dat veel van de bodem vraagt, zoals aardappelen. Aansluitend verbouwt men een soort die de bodem juist voedt, zoals grasklaver. Met deze werkwijze verbetert de bodemvruchtbaarheid.”

“Vroeger stond er een muur tussen de biologische en de reguliere sector. De afgelopen jaren kruipen ze naar elkaar toe.”

Michiel Wagener

Wormen en compost

De Groene Griffioen in Weesp is een van het groeiend aantal biologische landbouwbedrijven in Nederland. De melkveehouderij bestaat sinds de jaren zestig en ging over van oom op vader op zoon. “Het was altijd een regulier bedrijf, maar in 2009 maakten we de overstap naar een biologische productiewijze,” vertelt Boy Griffioen (1983). Griffioen is samen met zijn vader eigenaar van het bedrijf. Ook zijn vrouw en moeder werken mee. “We zijn bij de overstap naar biologisch een kaasmakerij gestart,” vertelt hij. “De kaas verkopen we in onze eigen winkel en in biologische winkels in de regio.”

Boer Boy van de Groene Griffioen

De Groene Griffioen koos voor een speciaal koeienras uit de Franse Jura. Griffioen: “Onze koeien produceren melk zonder dat ze veel krachtvoer nodig hebben. Het industrieel produceren van krachtvoer is slecht voor het milieu en levert broeikasgassen op. Onze koeien leven hoofdzakelijk op gras.”

Triodos Bank is sinds een aantal jaar als financier bij de Groene Griffioen betrokken. Het woon- en  bedrijfspand van de ondernemer is een duurzaam gebouw dat voor een groot deel is opgetrokken uit hout, leem, strobalen en vlas. De keuze voor biologisch en duurzaam maakte Griffioen zeer bewust. “We willen melk en kaas produceren in verbinding met de natuur. Een maximale opbrengst is niet ons doel. We boeren op een evenwichtige manier en werken met oog voor ons land, onze koeien en de natuur.”

Griffioen koos voor een speciaal koeienras uit de Franse Jura: het Montbéliarderas. “Onze koeien produceren melk zonder dat ze veel krachtvoer nodig hebben,” vertelt hij. “Het industrieel produceren van krachtvoer is slecht voor het milieu en levert broeikasgassen op. Onze koeien leven hoofdzakelijk op gras.”

Griffioen bemest zijn grasland deels met eigen compost. “Organisch materiaal verrijkt de grond en is goed voor het bodemleven,” vertelt hij. “Compost is daarom veel beter dan kunstmest. Onze bodem zit vol wormen en ander leven. Dat levert goed grasland op voor de koeien en maakt ons land ook aantrekkelijk voor weidevogels.”

Van land tot bord

Triodos Bank financiert de biologische en biologisch dynamische landbouw al sinds haar oprichting, ruim dertig jaar geleden. De bank is ook op andere manieren nauw betrokken bij de sector. Zo maakt directievoorzitter Peter Blom deel uit van de vooraanstaande Wetenschappelijke Raad voor Integrale Duurzame Landbouw en Voeding. Die intensieve betrokkenheid ligt voor de hand, meent Wagener. “Juist vanwege de evenwichtige manier van werken, is de biologische productiemethode ook op lange termijn onmisbaar voor een betrouwbare voedselvoorziening.”

De bank beperkt zich bij het financieren niet tot boeren. “We richten ons op de gehele biologische productieketen: van land tot bord. Dus verstrekken we ook leningen aan voedselverwerkende bedrijven, zoals kaasproducenten. En financieren we groothandels en winkels. Dat doen we omdat we het belangrijk vinden dat biologische producten bereikbaar en beschikbaar zijn voor zoveel mogelijk mensen.” Triodos Bank financiert voornamelijk bedrijven met een biologisch keurmerk. Maar we werken ook samen met reguliere bedrijven die willen overstappen naar biologische productie,” zegt Wagener.

biologische producten infographic

Biologische producten
De bestedingen aan biologische producten in 2011 en 2012 (x miljoen euro) in een aantal productcategorieën. Steeds meer consumenten kopen duurzame producten en biologische voeding.
Bron: Bionext

Mijlpaal

Onder consumenten stijgt de belangstelling voor biologische voeding. Dat zegt directeur Bavo van den Idsert van Bionext, de ketenorganisatie voor biologische en duurzame landbouw en voeding. Bionext vertegenwoordigt boeren, handelaren, verwerkers, winkels en consumenten. De omzet van biologische voeding groeide de laatste jaren enorm en kwam in 2012 zelfs voor het eerst boven de één miljard euro uit. Van den Idsert: “Dat is een belangrijke mijlpaal. Ondanks de economische crisis blijken steeds meer consumenten bereid om de vaak iets duurdere biologische producten te kopen. Ze willen gezonder en lekkerder eten. En ze willen toe naar een manier van voedselproductie die op de lange termijn bestendig is en het ecosysteem versterkt.”

Ondanks de toenemende belangstelling blijft het marktaandeel van biologische voeding nog relatief klein. In Nederland tussen de twee en drie procent. “Om echt een grote stap te zetten, zijn we deels afhankelijk van de overheid en landbouwbeleid,” meent Van den Idsert. “De huidige wetgeving maakt het voor boeren die regulier produceren lastig om over te stappen naar biologisch. Overstappen kost de eerste paar jaar geld, onder meer in de vorm van investeringen. Het onlangs vernieuwde landbouwbeleid van de EU stimuleert biologische landbouw weliswaar beter, maar het zou mooi zijn als de overheid boeren die willen omschakelen, actiever ondersteunt.” Er woedt momenteel een maatschappelijk debat over de vraag of het mogelijk is om de groeiende wereldbevolking biologisch te voeden. Van den Idsert: “In de intensieve landbouw in westerse landen is de opbrengst per hectare zo’n 20 procent hoger dan in de biologische. Je hebt in de biologische landbouw dus vaak meer grond nodig voor dezelfde productie.”

Op basis daarvan zijn er wetenschappers die betwijfelen of het reëel is om de wereld biologisch te voeden. “Die twijfel heb ik niet,” zegt Van den Idsert. “Juist doordat het de bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit versterkt, biedt biologische landbouw op langere termijn voedselzekerheid. Bovendien zijn biologische boeren niet afhankelijk van dure pesticiden en kunstmest. Voor ontwikkelingslanden is het daarom aantrekkelijk om over te stappen op biologische productie om zo hun voedselzekerheid te vergroten. Tot slot is ook het consumentengedrag van belang, vooral in westerse landen. De productie van vlees kost veel grond voor de teelt van veevoer, en leidt in Zuid-Amerika en Azië tot het kappen van oerwouden. Minder vlees eten maakt dus ruimte vrij. Net als zuiniger omspringen met voedsel. We gooien gemiddeld dertig procent van ons voedsel weg.”

“We stimuleren de biologische en de reguliere sector om van elkaar te leren”

Michiel Wagener

Triodos Bank volgt de discussie over het wereldvoedselvraagstuk met belangstelling. Wagener: “We stimuleren de biologische en de reguliere sector om van elkaar te leren. Innovaties en nieuwe technieken uit de ene sector kunnen interessant zijn voor de andere. Je ziet dat boeren, maar bijvoorbeeld ook groothandelaren en voedselverwerkende bedrijven, veel van elkaar opsteken. Vroeger stond er een muur tussen de biologische en de reguliere sector. De afgelopen jaren kruipen ze naar elkaar toe. Dat is een veelbelovende ontwikkeling. Triodos Bank draagt daar graag aan bij door samen te werken met innovatieve, biologische ondernemers.”

Triodos Bank financiert de Groene Griffioen en andere duurzame ondernemers op het gebied van biologische landbouw. Wilt u weten welke ondernemers dat zijn? Kijk dan hier.

Fotografie: Lindenhoff/Jeroen Simons
Tekst: Tobias Reijngoud

Wat vind je van "Biologisch voor iedereen"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

Anne Persoon 4 jaar geleden

Biologisch is niet per definitie diervriendelijk,kalfjes worden nog van de moeder gescheiden om de mens te voeden en laven met resp.kaas en melk.

Reactie op Anne Persoon
Josta 4 jaar geleden

In dit hele artikel wordt geloof ik niet één keer gesproken over diervriendelijkheid, tenzij ik er overheen lees? Je hebt gelijk, maar je slaat denk ik de plank een beetje mis omdat het artikel volgens mij gaat om duurzame landbouw, de groei van bioloigisch boeren en de manier waarop Triodos bank daar een aandeel in heeft. Toch ook een nobel streven – we moeten ergens beginnen om de weegschaal weer de goeie kant op te balanceren, toch? 🙂

Reactie op Josta
Anne Persoon 4 jaar geleden

Sorry kan dingen niet meer terughalen,,dit kwam ik ook per ongeluk weer tegen.Ja,dit heeft niets met landbouw te maken,valt onder veeteelt,dat klopt.Biologisch boeren is dan zonder rund,gaat alleen over de landbouw.Ik trek me terug,discussieer niet meer.