Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

interview

Duurzame palmolie

Palmolie is meest geproduceerde eetbare olie ter wereld  en wordt gebruikt in bijna de helft van alle consumentenproducten. Maar door de ontwikkeling van nieuwe oliepalmplantages worden gebieden vernietigd die rijk zijn aan biodiversiteit.

De olie wordt zoveel gebruikt omdat het zoveel voordelen heeft. De bomen kunnen overal groeien waar een overvloed bestaat aan warmte en regenval. Zij leveren een grote oogst op, zijn gemakkelijk te kweken, en dragen het hele jaar vruchten. Daarnaast produceert een palmolieboom de meeste olie in verhouding tot vergelijkbare gewassen, zoals soja of zonnebloem.

Ontbossing

Door de steeds toenemende wereldwijde behoefte aan eetbare oliën, is de productie van palmolie enorm toegenomen. Palmolie draagt bij aan de economische ontwikkeling van de producerende landen en het dieet van miljoenen mensen. Maar de teelt veroorzaakt ook ontbossing. Helaas meestal in gebieden met een hoge natuurwaarde. In sommige gebieden vormen de plantages een bedreiging voor het voortbestaan van bedreigde soorten zoals oerang-oetans en de Sumatraanse tijger in Maleisië en Indonesië. Daarbij heeft de uitbreiding van oliepalmplantages geleid tot sociale conflicten met lokale en inlandse gemeenschappen en telers.

Wereldwijd initiatief

Duurzame palmolie wordt gezien als een manier om te voorzien in de toenemende behoefte aan plantaardige olie in de wereld, zonder nadelige gevolgen voor planeet en mensheid. In 2004 hebben maatschappelijke organisaties, overheden en producenten, als reactie op de toenemende bezorgdheid de mondiale normen van de Ronde Tafel voor Duurzame Palmolie (RSPO) ingesteld. Hiermee willen ze de duurzame productie van palmolie bevorderen.

De RSPO is een wereldwijd initiatief om een oplossing te vinden voor het duurzaamheidsprobleem. Onder de deelnemende groepen bevinden zich producenten, verwerkers, fabrikanten, detailhandelaars, investeerders en niet gouvernementele organisaties. Deze ronde tafel ontwikkelt wereldwijde normen voor de volledige productieketen van duurzame palmolie. Ook certificeert het producenten door middel van een strikte controle van het productieproces. De gecertificeerde duurzame palmolie (RSPO olie) is traceerbaar langs de gehele productieketen.

Van zeep naar
sociale verandering

Het internationale cosmetica bedrijf l’Occitane neemt duidelijk stelling over het gebruik van palmolie. l’Occitane is lid van de RSPO en heeft zich ten doel gesteld in 2015 alle zeep van traceerbare en duurzame palmolie te maken. Ook is het bedrijf gestart met het afnemen van palmolie uit oude dorpen in West-Afrika. Hier wordt de palmolie biologisch gekweekt en eerlijk verhandeld. Zo heeft het bedrijf sinds twintig jaar een speciaal band met Burkina Faso waar zij onder andere de economische emancipatie van vrouwen stimuleert. Het bedrijf is opgenomen in het duurzame beleggingsuniversum van Triodos Bank.

“In 2013 was 15% van de palmolie wereldwijd gecertificeerd, en hiervan is maar de helft ook daadwerkelijk als duurzame palmolie ingekocht door bedrijven. Dus maar 8% van de verwerkte palmolie was in dat jaar aantoonbaar duurzaam. Met andere woorden, er is nog onvoldoende duurzame palmolie op de markt om bedrijven hierop af te rekenen”, aldus Christa Florschutz van Triodos Research. Daarbij is het voor de consument lastig bewust te kiezen voor producten met duurzame palmolie omdat op verpakkingen meestal niet vermeld wordt of de olie duurzaam gewonnen is of niet.

Echter, verschillende nieuwe initiatieven verhogen de druk om de gehele productieketen te verduurzamen. Een voorbeeld van zo’n initiatief is de Palm Oil Innovations Group (POIG). POIG is opgericht na een beoordeling van de RSPO principes en criteria in 2013. Zij bestaan uit progressieve palmolie bedrijven en milieu-en sociale organisaties. De organisatie verkent manieren om de duurzame palmolie markt te vergroten. De POIG wil voortbouwen op de huidige RSPO-normen en deze verplicht stellen. Ook stimuleren en demonstreren zij innovatie op het gebied van ontbossing, koolstofvoorraden, biodiversiteit en sociale relaties.

Wat doet Triodos Bank?

Triodos Bank deelt de wetenschappelijke consensus dat de bescherming van biodiversiteit van het grootste belang is. Bovendien zijn we van mening dat lokale gemeenschappen geen verlies van basale menselijke benodigdheden mogen lijden door het aanleggen van plantages, bijvoorbeeld verlies van inkomen of van toegang tot hulpbronnen. Omdat palmolie in zoveel producten gebruikt wordt, zoekt Triodos Bank actief naar aanvaardbare normen die zorgen voor een duurzamere productie van palmolie.
Zo zijn de vereisten vanuit Triodos Bank dat palmolie verwerkers RSPO-gecertificeerde palmolie gebruiken en daarbij lid worden van de Ronde Tafel voor Duurzame Palmolie. Sinds dit jaar zijn de eisen aangescherpt: palmoliebedrijven moeten aan beide eisen voldoen, anders worden zij niet opgenomen in het duurzame beleggingsuniversum. Triodos Bank neemt ook deel aan het United Nations-supported Principles for Responsible Investment (UNPRI) initiatief. Dit initiatief heeft zes principes samen gesteld om verantwoord investeren in praktijk te brengen. Hiermee richt Triodos Bank zich tot de palmolie telers. De telers worden aangemoedigd om duurzame palmolie te produceren.

Triodos
Research

Het onderzoeksteam van Triodos Bank onderzoekt beursgenoteerde bedrijven en gaat naar aanleiding van de onderzoeksresultaten een dialoog aan. Op basis van het duurzaamheidsonderzoek stellen zij het beleggingsuniversum samen. De vier Triodos Sustainable Funds beleggen binnen dit universum in bedrijven die naar verwachting het beste financiële rendement opleveren. Ga naar triodos.nl/beleggingsuniversum voor meer informatie.

Wat vind je van "Duurzame palmolie"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

+ Toon alle 5 reacties

Erazmo 5 jaar geleden

Dank voor uw reactie,

Mijn punt is onder andere dat vooral het gebruik van palmolie (en andere uit zaden verkregen oliën) als “biobrandstof” alles behalve duurzaam is. De natuur kan m.i. nooit opboksen tegen het verbruik. Een hectare levert gemiddeld zo’n 4000 liter palmolie op per jaar (uit 3,6 ton vruchten). Afhankelijk van welke informatiebron je raadpleegt kan een hectare zelfs tot 20 ton vruchten per hectare opleveren. Zelfs dan vraag ik me af hoeveel auto’s er hoeveel kilometers op kunnen rijden?
Wereldwijd wordt er zo’n 48 miljoen ton palmolie geproduceerd per *jaar*, dat is omgerekend slechts 0,3 miljoen vaten (van 159 liter) olie. De wereldwijde vraag naar ruwe olie was in 2012 bijna 89 miljoen vaten per *dag*!

Het is dus zeer onrealistisch om te bepleiten dat palmolie de wereld beter maakt, hoe zorgvuldig er ook te werk word gegaan.

Onderzoek (gepubliceerd in Science in 2007) heeft bovendien aangetoond dat een hectare bos, en met name regenwoud, twee tot negen keer meer CO2 opneemt dan een hectare van welk soort biobrandstof dan ook bespaart.
Met het (illegale) verbranden van regenwoud (in de daarbij vrijkomende CO2) is hierbij zelfs geen rekening gehouden!

Ik pleit ervoor om, voor het welbevinden van de tropische regenwouden en alles wat daarin woont en leeft, voorlopig fossiele brandstoffen te blijven gebruiken tot er betere en duurzamere oplossingen worden bedacht die niet verleiden om te worden goedgepraat dankzij financiële (dus korte termijn) prikkels.

Hergebruik van afgewerkte frituurolie als brandstof vind ik alvast een aardige opzet.

Reactie op Erazmo
Triodos Bank Nederland 5 jaar geleden

Hoi Erazmo,
Bedankt voor de reactie!
Jouw vraag gaat over palmolie als biobrandstof. Echter gaat het artikel over het gebruik van
palmolie voor alle doeleinden, dus ook voor verzorgingsproducten en voedsel.
Hiervoor is nog geen goed alternatief. Voor biobrandstoffen hebben we
strikte criteria en soja als grondstof accepteren we niet (inderdaad omdat het
concurreert met voedsel). Wij richten de selectie van grondstoffen voor biobrandstof op voedselresten/afval,
landbouwafval en gewassen die niet geschikt zijn voor voedsel.

Erazmo 5 jaar geleden

Ik vraag me af waar palmolie precies allemaal inzit en of dat ook echt nodig is.
En waarom – als die palmbomen echt overal willen groeien – geen plantages in de woestijn in plaats van in die kwetsbare gebieden?

Een beetje gechargeerd misschien, maar ik kan me voorstellen dat de kosten voor het aanleggen van duurzame irrigatiesystemen in de woestijn best zouden kunnen opwegen tegen de (totale en verborgen) kosten die ontbossing (en de kosten als gevolg van de bijbehorende maatschappelijke onrust) met zich mee brengen…

Reactie op Erazmo
Triodos Bank Nederland 5 jaar geleden

Hoi Erazmo,

Bedankt voor je reactie. Palmolie wordt onder andere gebruikt in margarine, frituurolie, chips, soepen, sauzen en koekjes, maar ook als grondstof voor de productie van zeep en wasmiddelen, biodiesel en als brandstof voor de opwekking van groene stroom. Alternatieven voor palmolie zijn bijvoorbeeld koolzaadolie en zonnebloemolie, maar die leveren een veel lagere opbrengst per ha. Deze zijn daarom duurder en er is een grotere oppervlakte nodig om een vergelijkbare opbrengst te krijgen.

Oliepalmen hebben, behalve veel warmte, ook veel water nodig. Dat is typisch het klimaat van de vochtige tropen, waar ook de regenwouden groeien.

Bij het kappen van tropische regenwouden wordt tropisch hardhout geoogst. Daarmee levert de ontbossing meer geld op dan het kost. En deze verborgen kosten (schade aan milieu en natuur, schade voor de oorspronkelijke bewoners) worden niet doorberekend in de prijs van een product. Daarom is het belangrijk dat wij als consument kiezen voor producten met duurzaam geproduceerde palmolie, zodat bedrijven gedwongen worden om alleen nog gecertificeerde olie te gebruiken.

Reactie op Erazmo
Palmolie 5 jaar geleden

In de praktijk groeien oliepalmen vooral goed in de tropen. Brengen zoveel op dat je 6 keer minder oppervlakte nodig hebt dan voor soya of maisolie. Dus in die zin juist héél ecologische keuze. Daarbij is het ook nog eens goedkoop, zonder cholesterol en transvetten. Kers op de taart: miljoenen mensen verdienen er hun kost mee, bijna allemaal in het zuiden.

Het is een schitterend product met een paar minkantjes. Laten we die minkantjes oplossen in plaats van het te boycotten.


+ Toon alle 5 reacties