Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

Interview

Veilige financiële sector

Joris Luyendijk neemt de bankensector onder de loep

Joris Luyendijk neemt de bankensector onder de loep

We zijn allemaal betrokken bij de financiële sector, zegt journalist Joris Luyendijk. “Je kunt zelf veranderingen in gang zetten en bepalen wat er met je geld gebeurt.”

Sinds het begin van de financiële crisis in 2008 is er niets wezenlijks veranderd in de bancaire sector. Een volgende crisis kan zomaar uitbreken. “Dat is volgens mij geen controversiële uitspraak”, zegt Joris Luyendijk. Hij dompelde zich voor zijn boek Dit kan niet waar zijn twee jaar lang onder in het hart van de financiële sector: de City in Londen.

“Toezichthouders, ambtenaren, investeerders: bijna iedereen die ik spreek maakt zich grote zorgen. Er is sinds het uitbreken van de crisis weliswaar veel gebeurd, zoals de introductie van strengere wetten en regels voor banken. Maar de diepere oorzaak van de crisis is er niet mee weggenomen.”

“Als we met z’n allen vinden dat banken zich fatsoenlijk moeten gedragen, dan moeten we dat gewoon regelen. Via de wet, en met strenge toezichthouders.”

Joris Luyendijk

“Ik vergelijk het wel eens met de watersnoodramp van 1953”, zegt Luyendijk. “Als er toen, om een nieuwe overstroming te voorkomen, op elke dijk in Zeeland drie kiezelsteentjes zouden zijn neergelegd, had je kunnen zeggen: er is veel gebeurd. Maar de risico’s op een overstroming waren er niet door afgenomen. Daarvoor waren wérkelijke maatregelen nodig, en is het Deltaplan opgesteld. Om de diepere oorzaak van de financiële crisis weg te nemen, hebben we ook een Deltaplan nodig.”

Verantwoordelijkheid

Die diepere oorzaak is volgens Luyendijk dat bankiers enorme risico’s namen, maar niet zelf opdraaiden voor de gevolgen toen het mis ging. “Die gevolgen zijn afgewenteld op de samenleving en de belastingbetalers. Zij zijn gedwongen om de banken te redden.”

Die scheve situatie bestaat nog steeds. Luyendijk: “Met name de grote, internationale banken zijn gebaat bij het handhaven van de status quo. Die maakt het mogelijk om lucratieve – lees: risicovolle – activiteiten te ondernemen. Ze worden in de rug gedekt door de politiek en de samenleving.”

Luyendijk: “Ook in de City van vandaag geldt: degene met de hoogste bonus is de gaafste gast. Er is een sterke gerichtheid op het maximaliseren van financieel rendement op korte termijn. Dat leidt ertoe dat mensen grote risico’s nemen. Zo wordt het voortbestaan van hun eigen bank bedreigd, net als de stabiliteit van de financiële sector en de economie.”

Een einde maken aan die situatie zou de kern van een deltaplan voor de financiële sector moeten zijn. Luyendijk: “Het betekent dat de bankiers de gevolgen van de risico’s op hun schouders dragen en de banken die risico’s ook zelf nemen. Want dat zet aan tot verantwoordelijk gedrag.”

Joris Luyendijk

JORIS LUYENDIJK

CV
Joris Luyendijk

Joris Luyendijk (1971) is journalist en antropoloog. Hij schreef onder meer Het zijn net mensen, over de kloof tussen beeld en werkelijkheid in het Midden-Oosten. Begin 2015 verscheen Dit kan niet waar zijn: een boek waarvoor hij zich twee jaar lang onderdompelde in de Londense City.

 

Boos

Hoewel banken een grote verantwoordelijkheid dragen, is het te makkelijk om de schuld voor de crisis van 2008 en voor de risico’s van vandaag, volledig in hun schoenen te schuiven. Luyendijk: “Naar aanleiding van mijn boek geef ik veel lezingen in het land. De zaal is steeds afgeladen vol en zindert vaak van boosheid op ‘die bankiers die ons dit allemaal hebben aangedaan’. Juist het feit dat de samenleving opdraait voor de gevolgen van het gedrag van banken, maakt dat veel burgers verontwaardigd zijn. Ik snap die boosheid best, maar ik denk dat we ook naar onszelf moeten kijken. We zijn allemaal betrokken en in zekere zin medeplichtig.”

Want we hebben jarenlang op politici gestemd die het financiële systeem hebben geschapen, dat leidde tot de crisis. “Namelijk een systeem dat banken geen strobreed in de weg legde, en ze alle vrijheid gaf om te doen en laten wat ze wilden”, meent Luyendijk. “Dat paste bij de neoliberale tijdgeest. Maar niemand had door welke risico’s waren verbonden met al die speelruimte van bankiers.”

Ethisch bankieren

Behalve verstandig stemmen, kunnen we nog meer doen om te komen tot een stabiele financiële sector. Luyendijk: “Bijvoorbeeld bewust omgaan met ons spaargeld. Door bewuste keuzes te maken, kun je zelf bepalen wat er met je geld gebeurt.”

Bewust bankieren helpt en is een bijdrage aan een gezonde en veerkrachtige financiële sector, daar is Luyendijk van overtuigd. Toch is de democratische weg uiteindelijk de enige die leidt tot werkelijke verandering. Luyendijk: “Want alleen zelf ethisch met je spaargeld omgaan, blijft te klein. Het systeem verandert er niet voldoende door. Bovendien is het elitair. Het overgrote deel van de bevolking gaat niet bewust met zijn geld om. Dat zal niet veranderen, en dat hoeft ook niet. Ik vind het erg moralistisch om te zeggen dat iedereen bewuste keuzes moet maken. Als we met z’n allen vinden dat banken zich fatsoenlijk moeten gedragen, dan moeten we dat gewoon regelen. Via de wet, en met strenge toezichthouders.”

Ook de niet-bewuste spaarders – en dat zijn dus de meeste mensen – hebben recht op veilige banken, meent Luyendijk. “Iedereen moet er vanuit kunnen gaan dat het financiële systeem robuust is en niet zomaar kan instorten.”

“Want alleen zelf ethisch met je spaargeld omgaan, blijft te klein. Het systeem verandert er niet voldoende door.”

Joris Luyendijk

Luyendijk trekt de parallel met het kopen van een auto. “Als je naar een showroom gaat voor een nieuwe auto, dan mag je ervan uitgaan dat die niet ontploft als je er de weg mee op rijdt. Oók niet als je het allersnelste sportmodel hebt gekocht. Je mag ervan uitgaan dat de auto solide is gebouwd, en dat er instanties zijn geweest die de fabrikant hebben gecontroleerd.”

“Iets dergelijks geldt voor bancaire producten. Als je naar een bank loopt en je opent een spaarrekening, dan mag je ervan uitgaan dat de bank en je spaarrekening een tijdje later niet ineens ontploffen. Oók niet als het een spaarrekening is met een relatief hoge rente. Ik vind dat je in zekere zin blind moet kunnen varen op wetgevers en toezichthouders.”

Inspirerend en hoopvol

Dat laat onverlet dat het verstandig is om goed na te denken over de vraag wat je met je spaargeld doet, zeker zolang die veilige financiële sector er nog niet is. Luyendijk: “Ethische banken die niet voor een maximaal financieel rendement op korte termijn gaan, kunnen een belangrijke inspirerende werking hebben. Ze laten de overige banken zien dat het anders kan. En ze laten politici zien dat er mensen zijn – hun klanten – die verandering willen.”

Maar voorlopig hebben we nog te maken met een financiële sector waarin sinds 2008 niet werkelijk iets is veranderd. Luyendijk: “Toch ben ik hoopvol over de toekomst. De geschiedenis bewijst dat onze samenleving dingen ten positieve kan keren. Neem de afschaffing van de slavernij of de invoering van algemeen kiesrecht. Ook dat heeft lang geduurd. Maar uiteindelijk is het gelukt. Waarom zou het dan niet lukken om tot een veilige financiële sector te komen?”

5 dingen die ze je niet vertellen over de economie
En hoe jij die kunt veranderen

Steeds meer mensen beseffen dat de economie zoals we die kennen aan vernieuwing toe is. Toch hebben we vaak de neiging om af te wachten. Want welke invloed kun je nou eenmaal hebben in je eentje? Die vernieuwing in gang zetten is minder moeilijk dan je denkt. De economie is niet meer dan de optelsom van wat wij, met zijn allen, elke dag doen. Dus als wij samen iets anders doen dan we gewend waren, kunnen we de economie veranderen. Beter maken. Eerlijker. Dat gebeurt al en steeds vaker.  Ga naar 5dingen.org

Tekst: Tobias Reijngoud
Fotografie: Jelmer de Haas

Wat vind je van "Veilige financiële sector"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

+ Toon alle 34 reacties

Karel 2 jaar geleden

Mens spreekt over de “banken” alsof dat monolieten zijn met een eigen mening en richting. Bankieren is mensenwerk zoals men veelal opmerkt voeren de VVDers de boventoon bij de leiding. De slimsten zijn het niet want ze hebben slechts een beperkt zicht op het geheel. Ik bankier bij verschillende klubs (niet alles op 1 kaart zetten) en als de medewerkers het nivo van de leiding vertegenwoordigen, is Triodos de beste. De andere banken hebben medewerksers met minder gezond verstand en de verstarde burokratie van de bank strikt volgend. Ambtenaren kunnen fleksibeler zijn. Tenminste bij Triodos wordt gezond verstand getoond. Weinig banken kennen ene verbetercircuit om van hun fouten te leren, kleine en grote. Trouwens het was Clinton die de beperkingen voor banken begonnen op te heffen, gevolgd door Boes natuurlijk.
Maar wie van de politici vertoont gezond verstand zonder kuddegeest. Want zowel bij bankiers als bij politici is de enge kuddegeest het ergste, zie ook Luyendijk.

Henk Kalsbeek 2 jaar geleden

Tja, ook ik bank via de triodosbank omdat ik hoop dat het de minst slechtste optie is. Blijft ook een onderafdeling/verbonden met een grote bank wat weer maakt dat ik ook vermoed dat de principes er ook gedeeltelijk zijn om mensen als mij aan te trekken. Een soort van marketing strategie. Van Luyendijk kun je ook leren dat de meeste medewerkers slechts euro of dollartekens aanbidden en dat het hele systeem geen ziel of liefde kent voor waar het voor het behoud van de wereld en de mensheid werkelijk om gaat. Ik hoop dat ik het mis heb met de triodosbank, maar gerust ben ik er niet op. En een bank die dienend voor de aarde aanwezig wil zijn? Wellicht een utopie?

Lars Oostveen 2 jaar geleden

….en toch blijft Joris hoopvol…: “De geschiedenis bewijst dat onze samenleving dingen ten positieve kan
keren. Neem de afschaffing van de slavernij of de invoering van algemeen
kiesrecht. Ook dat heeft lang geduurd. Maar uiteindelijk is het gelukt.
Waarom zou het dan niet lukken om tot een veilige financiële sector te
komen?”

Het antwoord op deze vraag lijkt mij simpel: Omdat gewone mensen zich hier niet of nauwelijks over opwinden en gewoon doorgaan met bankieren zoals we dat al tientallen jaren doen…daarom verandert er niets!

Reactie op Lars Oostveen
Abder 2 jaar geleden

Eens. Ik zou het niet beter gezegd kunnen hebben.
Dat is de boodschap. En het is inderdaad van een lange adem. Voordat een hele maatschappij door heeft dat ze er alleen als geheel iets aan kunnen doen, is er heel wat water door de Rijn gestroomd.

Begin klein: begin bij uzelf en hoop dat de rest van de maatschappij het ook doet.
Maak gebruik van de overstapservice en stap over naar een instelling die wel deugt.

Floesh 2 jaar geleden

“The few who understand the system will either be so interested in its profits or be so dependent upon its favours that there will be no opposition from that class, while on the other hand, the great body of people, mentally incapable of comprehending the tremendous advantage that capital derives from the system, will bear its burdens without complaint, and perhaps without even suspecting that the system is inimical to their interests.”
The Rothschild brothers of London writing to associates in New York, 1863.

Niels Hoofdman 2 jaar geleden

Bijzonder vind ik dat het huidige bankenstelsel neoliberaal wordt genoemd. Maar vanuit dat uitgangspunt zouden de banken juist zelf voor de consequenties van hun handelen moeten opdraaien. Dat is toch een kenmerk van liberalisme? Wat we nu gezien hebben, en waarschijnlijk zullen blijven zien, is dat de overheid moet ingrijpen wanneer het mis gaat, de overheid is het vangnet. Hoe liberaal is dat?

Reactie op Niels Hoofdman
Jos Sparreboom 2 jaar geleden

Het kan ook anders. In het Balticum is één landje volledig failliet gegaan met een financieel gat dat in verhouding groter was dan dat van de Grieken. Zweedse banken en wel één in het bijzonder hadden een zeer zware investering gefinancierd. Die ene was 25% van zijn balanstotaal kwijt. Voor slechts maximaal 5% had men een stroppenpot. En nu? Binnen een paar jaar waren zijn er weer helemaal bovenop. En dat zonder steun van belastingbetaler noch ECB of IMF. Een kwestie van schouders eronder en niet zeuren over bonussen, winst en dividend.

IJsland lag op zijn achterwerk. Als je schulden zag te verdelen over slecht 350.000 inwoners, dan zag het er slecht voor ze uit. Inmiddels is IJsland weer helemaal terug. Om hun volledige zelfstandigheid te behouden, weigeren ze zelf hulp aan te nemen van wie dan ook. Het werd een kwestie van schouders eronder en niet zeuren. (Daders zitten achter de tralies.)

Zo kan het ook.

Reactie op Niels Hoofdman
Abder 2 jaar geleden

Hoe liberaal?
Dat mag iedereen voor zichzelf bezien, maar slim is het wel.

Het is nu wel duidelijk waarom het bankwezen zo liberaal is. Men is wars van overheidsbemoeienis. Erg liberaal dus.
Gaat het mis? Wie wil er dan opdraaien voor het eigen falen?

Tja, de branche gijzelt vervolgens de overheid door de mogelijke impact van dat falen. In het verlengde daarvan gijzelt de overheid het volk door dit niet ordentelijk te willen regelen en houdt daarmee het bankwezen een hand boven het hoofd. Terwijl het volk wordt opgehangen voor het falen van de bankiers. U zou kunnen zeggen dat de verkeerde wordt gestraft. Knap in een rechtstaat.

Het volk? Kind van de rekening?
Deels. Door verantwoording te nemen voor het eigen handelen (door over te stappen naar goede bank en weg te blijven van malafide producten) kan men zichzelf gedeeltelijk bevrijden van deze wurggreep.

Wanneer een bankinstelling moet worden geherkapitaliseerd is men alsnog de klos.
Hieraan kan men individueel niet ontsnappen. Dat kan alleen als de gezamenlijke maatschappij dat doet. Alleen dan kan iedereen deze vorm van chantage achter zich laten. De reguliere banken zullen dan ophouden te bestaan. Niet getreurd: daar komen fatsoenlijke instellingen voor terug met een geweten.
Dat is nou net wat we willen lijkt me?

Een andere fatsoenlijke manier is er niet. Nimmer zal een systeem rechtvaardig aanvoelen wanneer anderen (individu of volk) moeten bloeden voor andermans falen.
Dus begin klein, begin bij uzelf. En blijf hopen dat iedereen dat gaat doen.

Wouter van der Weijden 2 jaar geleden

Ik ben het helemaal eens met Joris Luyendijk dat er primair politieke systeembesluiten nodig zijn. Daarom snap ik het laatste blokje niet. Daarin wordt toch weer gesuggereerd dat als we nou maar allemaal ethisch gaan bankieren, de problemen vanzelf worden opgelost.
Hoe naïef kun je zijn…. Heeft de schrijver het interview wel gelezen en begrepen?

Reactie op Wouter van der Weijden
Abder 2 jaar geleden

Goede spelregels maken het spelletje. Die kan je altijd goed gebruiken.
Echter…

Het is ook wel erg makkelijk om alles over te laten aan de ander (o.a. politiek). De maatschappij moet ook niet weglopen voor de eigen verantwoordelijkheden weglopen.
Primair is het ook de hebzucht van diezelfde maatschappij geweest, die dit graaien en bedonderen bij de financiële instellingen gefaciliteerd heeft. Niemand heeft er verplicht aan hoeven meedoen. Het is ieders keuze geweest. Nu is het mede de laksheid van de maatschappij die dit gedrag van de financials in standhoudt.
Is het naïef om verantwoording te nemen voor het eigen handelen? Het is waarschijnlijk naïever om iets te verwachten van een politieke systeem, die alleen overeenkomstig de politieke peilingen en dito stemmen acteert. Politici gaan dit niet voor u oplossen. De bankiers zijn immer de achterban van de rechterflank van de Tweede Kamer. De oplossing ligt in de handen van de maatschappij. Verantwoording nemen hiervan zal moeten beginnen bij het nemen van de verantwoording van elk individu.

niels bosman 2 jaar geleden

het belangrijkste ding over bankieren wordt alleen nooit verteld. ‘dat is niet in het belang van de bank’ en dat is fractioneel bankieren. Dat is nl. de oorzaak van winstmaximalisatie. Tegen exponentiele rentegroei uit de financiele sector moet nl. altijd maar voortdurende economische groei uit de reele sector staan. Dat bestaat niet. Dan klapt een systeem en dat is dus ook wat je altijd ziet als je naar de historie kijkt. Wat Joris Luyendijk schrijft klopt wel, alleen is het niet de oorzaak van een systeemfout; dat is nl. fractioneel bankieren. En daar mogen banken niks over zeggen. https://duurzamesamenlevingeconomie.wordpress.com/een-nieuw-monetair-bank-en-geldsysteem-vanaf-de-17de-eeuw-gebaseerd-op-geldcreatie-fractional-reserve-banking/

Reactie op niels bosman
Leo Bijl 2 jaar geleden

Niels Bosman, je slaat de spijker op de kop: daar voeg ik aan toe, Schuld en rentevrij geld is de enige oplossing uit de misère, fractioneel bankieren is de misère zelf waar alle ellende (slavernij) uit voortkomt, ronken over duurzaamheid zonder schuld en rentevrij geld is voortbouwen op het door en door rot bestel wat zich overeind houdt met fractioneel bankieren = schuldverkopen = slavernij, zo komen wij er nooit uit!!! Wij zijn het vermogen (CAPITA!) het geld is waard dankzij onze inspanningen, zonder menselijke inzet komt er geen korrel goud of asfalt in de economie. Geld is alleen maar een beloftebriefje (promissory note!) en daaraan verdienen zonder er zelf iets voor te doen (toveren uit lucht en daar rente over rekenen) is misdadig! Helaas Triodos, alleen omdat jullie toelatingsbeleid foute bedrijven uitsluit heb ik een zakelijke rekening bij jullie, niet vanwege de overige ‘windowdressing’..!

Karin 2 jaar geleden

De verzorgingsstaat heeft niets met “een socialistische heilstaat” te maken Jos Sparreboom! Nederland kende een verzorgingsstaat tot 1980, daarna is men stapsgewijs olv Ruud Lubbers dezelfde weg gegaan als Engeland en de VS onder aanvoering van Margret Thatcher met haar neo-liberale economische politiek. Het is de taal van vandaag om alles wat sociaal is en dus ook strenger en rechtvaardiger richting de markt af te doen in “totalitaire termen”. De waarheid is dat mensen regels nodig hebben en zeker mensen die over geld beslissen!

Reactie op Karin
Jos Sparreboom 2 jaar geleden

Ik reageerde slechts op de veronderstelling dat banken NIET LANGER geld zouden moeten scheppen. Binnen de Sovjet-Unie bestond een “geleide economie” met alle rampzalige zaken van dien. In de theorieën die daaraan ten grondslag lag, was zelfs het bankieren uit den boze. De staat (het politbureau) nam de beslissingen. Het is volstrekt duidelijk dat een geleide economie niet werkt.
Overigens staat het geldscheppen ONDER SCHERP TOEZICHT van de Nederlandse Bank en vervolgens onder toezicht de Europese Bank. Elke maand, elk kwartaal, elk half-jaar en met de jaar-ultimo wordt in oplopende heftigheid door de Nederlandse Bank gecontroleerd en stouteriken op de vingers getikt. De regels staan in een speciaal wetboek, De Wet op het Kredietwezen. U kunt het wellicht even lenen in de bibliotheek. Het is ongeveer even dik als het Burgerlijk wetboek. (En hiermee reageer ik op uw oproep dat er regels moeten zijn. Ja die zijn er.) Als een bank bij herhaling of in zeer ernstige mate FOUT zit, kan de toestemming om te bankieren ingetrokken worden. Denk daar maar niet te licht over. En dan nog dit: het huidige valutaire probleem van China is niet een gevolg van het vrij-geldverkeer, maar nou juist weer dat gedoe van de socialistisch heilstaat. De staat beslist daar namelijk.

Reactie op Jos Sparreboom
Louis Huiskamp 2 jaar geleden

Beste Jos,
Door in sommige delen van een zin onnodig hoofdletters te gebruiken doe je jezelf tekort. Je gebruikt hoofdletters als “schreeuwschrijftaal” Kortom zoals in een gesprek luid schreeuwend en met enige verbale agressie je gelijk halen. Het ontkracht alleen maar je verhaal, jammer….

Reactie op Louis Huiskamp
Jos Sparreboom 2 jaar geleden

Ik probeer slechts de klemtoon te leggen. Als ik schuine lettertjes ter beschikking had, dan nam ik die. zo dus .Schreeuwschrijftaal? Ik ken deze uitdrukking niet, waar vindt dat zijn oorsprong? HA! (uitroep) het werkt zowaar, die tags uit de oude HTML. Volgende keer worden het schuine lettertjes. (Ik kon het dus nog even bewerken.)

Reactie op Jos Sparreboom
Abder 2 jaar geleden

Het is duidelijk dat u een belangrijke voorvechter van het (neo)liberaal gedachtegoed bent. Het staat u vrij een eigen gedachte te ontwikkelen, maar u gaat echter niet in op de geponeerde stelling (door Karin). U komt niet verder dan wederom te herhalen dat alles wat van politiek links komt slecht is. Voor zo ver ik nu zien kan, is Gorbatsov nimmer hier de baas geweest. Ook nu wordt Nederland niet geregeerd in de stijl van Kim Jung Un. Is ook geen verwachting voor de toekomst. Vraag ik me dan werkelijk af wat er mis kan zijn met verzorging en de bekommernis om de ander? Wat is er mis met collectiviteit? Wat is er nou mis met verantwoordelijkheid nemen? Wat is er mis met fatsoen? Wat is er nou mis om voor elkaar op te komen en elkaar bij te staan? Ik zal het u zeggen: niets.

Gemakshalve neemt u aan dat dergelijke systemen leiden tot misbruik. Niemand is voor misbruik. Indien een oplossing niet de juiste blijkt te zijn, hoeft met het systeem of het idee daar achter niets mis te zijn. U veegt dit juist op één hoop.
Daarnaast haalt u er allerlei krachttermen bij (zoals het politbureau van allerlei heilstaten), die de discussie slechts vertroebelen, een oplossing ver weg houden en op geen enkele wijze van toepassing zijn op de Nederlandse situatie. U polariseert daarmee de discussie en brengt geen oplossing dichtbij. Niet nuttig.

Ook hangt u blijkbaar nutteloze dikke boeken aan. De Nederlandsche Bank was in het bezit van het dikke boek Toezicht, maar kon niet voorkomen dat er wanorde was bij DSB? en bij Icesave? Verder zagen ze de woekerpolissen niet aankomen. En ook de verschillende luchtbellen overal, waren voor hen een verrassing. Ondanks hun boekje.
Ook het vriendje AFM is een tandeloze hond die vrijwel nimmer bijt. Hoogstens wat kwijlt, maar verder zeker niet. Heeft allemaal niet mogen helpen.
Geenszins. Het is het wereldje. Je bent gek als je niet meedoet, is het motto. Jongens onder elkaar.

De kern van de stelling is uiteraard het begin van de oplossing uit deze bankiersellende. Organisaties die zich zelf regelen zijn beter dan organisatie die door derden moeten worden gereguleerd. In deze branche dienen geen mensen te werken die vatbaar zijn voor de gelegenheid die de dief maakt. Er zou alleen ruimte moeten zijn voor mensen die de gelegenheid koud laat. Zeg maar: Fatsoenlijke mensen die ons vertrouwen waardig zijn.
Is dat natïef? U mag dat vinden. Ik heb u echter niet gezegd dat er daarnaast geen regels nodig zijn. We zijn aangekomen in een wereld die complexer is dan politiek rechts zich ooit heeft kunnen voorstellen: de EN-EN-wereld. Een genuanceerde wereld waarbij gezorgd wordt voor goede en adequate regels, die door fatsoenlijke mensen (die vertrouwen verdienen) worden uitgevoerd. Dit geschiede op een wijze waarbij de perverse prikkels maximaal worden tegengegaan.
Het zwart-wit denken van rechts Nederland kan deze complexiteit niet tot een oplossing brengen. Daarnaast is rechts Nederland te verweven met het wereldje en bezit het niet de kwaliteit tot het aanwenden van een serie (genuanceerd dus en niet zwart-wit) van goede (vooral sluitende) maatregelen. Naast een gebrek aan kwaliteit is er derhalve ook een gebrek aan wil bij rechts Nederland.
Door te roepen dat maatregelen van links Nederland leiden tot doembeelden, behoudt rechts het passieve stemvee. Een vicieuze cirkel die alleen door de maatschappij (het volk) kan worden doorbroken, daar rechts het in Nederland voor het zeggen heeft.

PS: ben geen lid van links/rechts

Een Veilige Financiële Sector – Joris Luyendijk – DailyM 2 jaar geleden

[…] hele interview lees je op de beveiligde pagina van Triodos en neem dan meteen even de commentaren aan het einde van het artikel […]

Guido Nafzger 2 jaar geleden

Zeker wederom een zeer goed artikel. De bankenwereld is verziekt en blijft verziekt.
Ik ben, voordat de heer Wouter Bos minister van Financiën werd, door zijn bevlogen beloftes lid geworden van de PVDA. In mijn periode als student en daarna tot mijn 30ste VVD gestemd en een tijdje lid geweest .Ook daar zat het niet goed. Deze heer Bos beloofde in de verkiezingstijd dat hij de banken wel zou op splitsten. In een NUTS-bank en een Casino bank. We weten inmiddels wat er gebeurd is. Ik heb toen mijn lidmaatschap gelijk opgezegd.
Volksverlakkerij noem ik dat. En de sujet is nu weer overal bezig met zijn andere ideologie, goede banen onder het mom van meer tijd voor de kids. Aan mijn hoela! Ik sta nu op het punt om lid te worden van de SP want er is in dit verziekte land een Fluwelen revolutie nodig en ik hoop van harte dat de SP samen met GroenLinks dit gaat doen.
Opzouten met die Wassenaarse neoliberale kliek!
Een vaan de redenen waarom ik met mijn privé bankieren overgestapt ben naar Triodos en ASN..
Postbank werd ING dus snel winst maken zonder service. Oubollig werken ze nog met de TAN-codes.
En ze investeren nog steeds in de wapenindustrie. Ondanks de eerlijke bankwijzer. Heb zelf deze mogen promoten voor Amnesty in Dordrecht. En bij wie werd ik afgescheept met iemand van de werkvloer, jawel de ING.
Veel is er al over bankiers gezegd, geschreven en gespeeld. En wat doen ze? Business as usual!
Een tip : De Verleiders met hun fantastisch toneel over de bankenwereld en professioneel onderbouwd.
Het waren net colleges die ik een ieder kan aanbevelen.
Triodos ga zo door! En heet Luyendijk het boek is fantastisch maar ook ontluisterend.
Guido Nafzger

Reactie op Guido Nafzger
Abder 2 jaar geleden

De daad bij het woord voegen blijkt voor de meesten nog steeds (ondanks overstapservice van de banken) een brug te ver.

En al zou je willen overstappen: waarnaar?

Mijns inziens is de keuze voor Triodos de enigste (Nederlandse) keuze die mogelijk is.

Wanneer mensen weten dat ASN nog steeds een dochter is van de SNS Bank, valt waarschijnlijk de keuze niet zo snel meer op deze bank. Ethisch gesproken dan. Immers wat is het verschil tussen ING, ABN Amro en SNS. Op dit vlak zijn ze allen gelijk. Kan een afdeling (ASN) ethisch verantwoord bezig zijn, terwijl de rest van het bedrijf (SNS) dat niet is? Of betreft het hier wederom een marketingtruc van het bankwezen en draaien zij de mensen weer een rad voor de ogen?

Abder 2 jaar geleden

Wetende dat vrijwel de hele bankenwereld VVD-stemmers zijn, zou het politieke zelfmoord zijn om dit ordentelijk te gaan regelen voor de rechtse kant van het politieke spectrum. Helemaal als dit wereldje vindt dat er helemaal geen probleem is.
Hierdoor ontbreekt op cruciale plaatsen de noodzaak om überhaupt iets hieraan te (willen) doen. Vanuit het wereldje en topdown (lees: politiek NL) zal het nimmer komen. Hooguit een slappe regeling om zichtbaarheid nog verder te onttrekken aan het zicht van de burger.
Rest de maatschappij nog alleen de optie om zelf iets te doen met initiatieven/ondernemerschap tot het creëren van een ‘eigen’ financiële instelling. Van een dergelijke instelling liggen de huidige banken totaal niet wakker in de zin van te verwachten concurrentie, omdat het uitgroeien tot een grote instelling niet in de lijn der verwachting ligt.
Hoe kan dat dan?
Als je als maatschappij toch zegt dat je de huidige gang van zaken van de reguliere financiële wereld afkeurt, hoe kan het dan zijn dat initiatieven uit het eigen midden niet voldoende tot wasdom kunnen komen, opdat de grote banken, gestimuleerd worden tot positieve verandering?
De combinatie van schouderophalen, gelatenheid en te weining verantwoording nemen voor het eigen handelen van deze maatschappij, leidt hierdoor tot het in de wurggreep blijven van deze maatschappij van die bancaire wereld, die nergens meer van terugdeinst. En in deze situatie: waarom zouden ze ook?

Reactie op Abder
Jos Sparreboom 2 jaar geleden

“Wetende dat vrijwel de hele bankenwereld VVD-stemmers zijn”? O ja, waar blijkt dat uit? Je kunt hooguit gokken dat een deel van de top tot de “herenclub” behoren. Maar het blijft gissen. Geef eens wat namen van VVD-ers uit de bankwereld.

Reactie op Jos Sparreboom
Abder 2 jaar geleden

Bij het failliet van de DSB Bank is reeds gebleken dat de directie bestond/heeft bestaan uit een significant aandeel VVD-leden/ex VVD-ministers/ex VVD-Tweede Kamerleden. Denk aan Robin Linschoten, Frank de Grave en Gerrit Zalm. Gerrit Zalm zit nu alweer een tijdje bij ABN AMRO.

De verwevenheid van de VVD met de financiële sector is ook niet onopgemerkt gebleven bij het onderzoek van de heer Joris Luyendijk, die de VVD ‘een glijbaan naar de financiële sector’ noemt.

Middels logica is de politieke voorkeur van de sector ook te beredeneren. Wanneer je als financieel gemeenschap wars bent van overheidsbemoeienis (of welk ander toezicht/regulering dan ook), opdat de eigen praktijk niet tot kritiek kan worden gebracht, winsten vrijelijk kunnen woekeren en eigen salarissen en bonussen onbeperkt en onbesproken kunnen blijven, is een stem op de rechter flank van de Tweede Kamer een logische. Logisch is dan ook dat dat dan de VVD is. De VVD levert immers de financiële sector meer op, namelijk minder inmengingen en meer marktwerking.
Voor de VVD betaalt zich deze goverance blijkbaar uit in een carrière in de branche voor de eigen leden. Het (neo)liberalisme is populair in het bankwezen.

Eerlijkheidshalve dient te worden opgemerkt dat ook andere politici (met een andere politieke kleur) ook niet vies van een baan in de financiële sector zijn. Zo had Wim Kok (PvdA) jaren lang een commissariaat bij ING en is Joop Wijn (CDA) lid van de Raad van Bestuur van ABN AMRO.

Het geen aan de kaak wordt gesteld speelt zich uitsluitend af in de hogere regionen van de financiële sector. De reguliere werknemers staan hier buiten maar worden er echter wel op aangekeken (door klanten).

Reactie op Abder
Jos Sparreboom 2 jaar geleden

Nou zijn we het eens. Vooral de laatste zin heeft mij in eerste instantie er toe gebracht om te reageren. Vooral de gewone werknemer wordt er op aangesproken.
Gelukkig staat (neo) tussen haakjes, je kunt hooguit onderscheid maken tussen links en rechts liberalisme. Dat neo is meer een mode verschijnsel dan een reëel onderscheid.

Rutger Willem Weemhoff 2 jaar geleden

Malusregeling instellen, dat zal ze leren!

Jos Sparreboom 2 jaar geleden

Opsplitsing was een prima en ook simpele oplossing. Maar helaas heeft de politiek slappe knietjes. Daarenboven houden politici heel erg van ingewikkelde regeltjes. Goed voor de werkgelegenheid, niet in de laatste plaats voor de (ex)politici zelf. Dat soort regelgeving werkt over het algemeen niet. (En misschien is dat wel de bedoeling. Neem bijvoorbeeld het lawaai dat over vernieuwbare energie dat we tegenwoordig horen. Het staat in schril contrast met een overheid die over productie van zuiver groene stroom belasting heft.)

De socialistische heilstaat, het politbureau o.i.d. neemt de geld scheppende taken van de banken over? Nou nee, ook geen oplossing. Dat is nu wel duidelijk. De enige die snel iets kan veranderen is de burger-consument. En de politiek dan? Politici klaren de klus pas, als de burger-consument ze voor het blok zet.
Het was ook mijn bewuste keuze voor de Triodos in de hoop dat er echt iets gaat veranderen.

Karin 2 jaar geleden

Ethisch bankieren is een deel van de goede oplossing. Het andere deel is het stoppen met het neo-liberalisme. Dit vrijemarktsysteem is totaal uit de hand gelopen en zorgt ervoor dat wij alleen maar verliezers hebben. Wie niet onder ogen wil zien dat het systeem egoïstisch, onrechtvaardig, milieu-ondermijnend en economisch rampzalig is, die zal er pas achter komen als alles in elkaar is gestort. Kijk om je heen, dichtbij en veraf, en je ziet wat het kapitalisme aan scheefgroei en onrecht heeft veroorzaakt. De verzorgingsstaat was zo gek nog niet, omdat er regels en toezichten waren en er een veel eerlijkere moraal was. Een mens kan niet de totale vrijheid van geldhandelen gegeven worden en als je zegt: “There is no such thing as a society”, dan weet je dat er rampen zullen gebeuren. De gemeenschap is namelijk de basis van handelen en van moraal. Je sociaal gedragen geeft daarnaast ook een gelukzalig gevoel: samen dingen doen maakt blij en een ander helpen is gewoon fijn. Iedereen staat straks tegen iedereen op. Daarom zullen wij aan moeten dringen op een einde van het neo-liberalisme.

Henri007 2 jaar geleden

Wie wil begrijpen hoe “het financiële systeem” werkt, zou de colleges van Perry Merhling kunnen volgen: https://www.coursera.org/course/money

Marion 2 jaar geleden

De prudentie die 20-30 jaar geleden normaal was in het bankwezen, is verdwenen, niet alleen bij de banken, ook bij de consument. Mensen hebben $$ in de ogen gekregen, willen steeds meer, groter, duurder, noem maar op. Je kunt toch zelf bedenken dat er met een tophypotheek van 7-8-9 keer je jaarsalaris niet zo heel veel ruimte is als het misgaat? En waarom sluit je een woekerpolis af als je niet begrijpt hoe het in elkaar zit? Nog steeds vind ik het stuitend hoe weinig mensen van hun financiën afweten en wat voor onbesuisde beslissingen ze kunnen nemen op dat gebied (denk aan de woekerpolissen). Uiteindelijk met 1 doel: er zelf beter van worden. Daarbij hebben consumenten echt de voorzichtigheid uit het oog verloren in de afgelopen decennia. Die Icesave-spaarders zagen alleen maar de hoge rente, niet dat die inhield dat die bank meer risico betekende. Onbegrijpelijk dat voor dat debacle de garantiegrens is opgetrokkken naar €20.000. Had iedereen lekker met de billen op de blaren laten zitten.
Het ligt dus niet alleen aan de bankiers. Alle partijen hebben boter op het hoofd: bankiers, handelaren, pensioenfondsen, consumenten, de politiek, toezichthouders, ombudsmannen… Iedereen heeft erbij gestaan en ernaar gekeken en niets gedaan, een enkele uitzondering daargelaten. Iedereen dacht dat de bomen tot in de hemel groeiden en dat de geschiedenis zich niet zou herhalen. Dom, dom, dom. En hoeveel mensen hebben nu daadwerkelijk iets gedaan? Gezien alle ophef zou je verwachten dat het aantal rekeninghouders bij Triodos en ASN de pan uitrijst. Niets is minder waar. Je gal spuwen is gemakkelijk, de daad bij het woord voegen is een stuk lastiger.

Reactie op Marion
Jos Sparreboom 2 jaar geleden

Even terug naar de oorzaak van de banken-crisis. Ene Boes, oudere broer van Jeb Boes president-kandidaat, heeft in de USA het bankentoezicht afgeschaft. Een enkele louche bank zag zijn kans schoon en heeft gigantische bedragen opgehaald met de verkoop van bagger. Ook enkele Nederlandse bankiers hebben zich toen laten oplichten voor vele miljarden. Het was feitelijk mondiaal na-aap gedrag, “als zij het doen, dan moeten wij het ook doen, anders grijpen wij naast deze buitenkans.” Ja, ja, het leek de opruiming van een bekend warenhuis wel.
Vervolgens is er verkeerd en te laat op de ontstane problematiek gereageerd.
Ook ik heb destijds gedacht, ach het zal wel loslopen hier in Europa. Het liep niet los.

Reijbroek 2 jaar geleden

Marcel Musters had het destijds bij de fusie tussen NMB en Postbank over ‘ de geur van geld’. Leuke draai nu door het ‘de kleur van geld’ te noemen deze keer…. Er is niets veranderd. Kan wel!! Zie: http://www.onsgeld.nu. Triodos ; ga verder dan je nu doet; pak het fundament van het banksysteem aan! Geldschepping en rente hoort niet bij een maatschappelijk verantwoord banksysteem!!

Léon Vrins 2 jaar geleden

Misschien is de oplossing niet zo moeilijk. Laat die onverantwoord bankierende figuren weten dat bij een volgende crisis de banken niet gesteund gaan worden. Om te beginnen zouden we eigenlijk en masse ons geld moeten onderbrengen bij banken die niet van die rare dingen doen, ik weet er wel een paar. Triodos, ASN en Euro Pacific Bank

Theo van den Bogaard 2 jaar geleden

Het bewuste boek heb ik meerdere malen gelezen en leen het nu aan zoveel mogelijk mensen uit. Maar hun reacties zijn altijd hetzelfde: “het is erg maar wat kunnen wij er aan doen?” en: “Die banken zijn toch allemaal hetzelfde!”. Hoewel dhr Luyendijk zegt dat hij het volste vertrouwen heeft dat dit kan worden aangepakt begint de eerste zin van Uw verhaal met te stellen dat sinds 2008 niets veranderd is. Dat is lang geleden! Naar mijn mening dient het verzet uit de bankenwereld zelf te komen en dan met name de ‘goedwillende’ banken zoals Triodos (en er zullen er meer zijn). Zij zullen dit moeten entameren al was het enkel maar om niet met de kwaadwillenden op één hoop terecht te komen. En meer financiële wetenschappers zodat Dhr. Luyendijk niet de enige roepende in de woestijn is.

Reactie op Theo van den Bogaard
Ben 2 jaar geleden

Wat dacht u van Ewald Engelen……..roepende in de woestijn!

Veel mensen begrijpen het reilen en zeilen binnen de bankensector niet en dat is begrijpelijk. Misschien een allesomvattend verhaal in gewone mensentaal vertellen? Ik onderschrijf de stelling van Joris dat iédereen verantwoordelijk is voor de misdaden van de banken ceo’s dan ook niet. De rest van het verhaal. 99,9% klopt gewoon!


+ Toon alle 34 reacties