Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

Column

Meer geld, meer geluk?

door prof. dr. Irene van Staveren

door prof. dr. Irene van Staveren

Irene van Staveren is hoogleraar ontwikkelingseconomie. Ze deed onder andere onderzoek naar de ‘Lehman Sisters Hypothese’. Zou er een crisis geweest zijn als er vrouwen aan de top van de omgevallen banken hadden gestaan? Ze geeft ons haar visie op rijkdom.

Geld is een middel tot welvaart en geluk. Ook tot status en macht, maar daar wil ik nu niet op ingaan. Hoe wordt financiële rijkdom eigenlijk omgezet in welvaart en geluk? Economisch onderzoek laat zien dat dat lang niet altijd effectief gebeurt.

De Easterlin-paradox toont aan dat vanaf een inkomen boven modaal meer geld mensen niet gelukkiger maakt. Geluk hangt dan vrijwel uitsluitend af van andere factoren, zoals relaties, vrijheden, ontspanning, gezondheid, en zingeving. Dus financiële rijkdom helpt voor bovenmodale inkomens niet om gelukkiger te worden.

Voor nationale welvaart is iets vergelijkbaars aan de hand. De VN publiceert jaarlijks een ranglijst van landen naar de mate van menselijke ontwikkeling. Dat is een welvaartsbegrip dat niet alleen het bruto nationaal product (BNP) bevat maar ook de mate van gezondheid en onderwijs van de bevolking. Sommige landen scoren veel lager op deze ranglijst dan op de ranglijst van BNP per capita, zoals diverse Arabische landen. Andere landen, bijvoorbeeld Vietnam en Cuba, scoren juist veel hoger op de ranking van menselijke ontwikkeling en lager op de lijst van inkomen per capita. Die tweede groep slaagt er dus in om het nationaal inkomen effectief om te zetten in welvaart voor de bevolking.

Menselijke motivatie en streven zijn veel diverser dan geld, en soms maakt geld juist kapot wat ons lief is.

Irene van Staveren

irene-van-staveren-portret_dkvg

IRENE VAN STAVEREN

Ook op de werkvloer zien we zoiets. Werknemers blijken over het algemeen niet harder te werken bij financiële incentives op het moment dat ze tevreden zijn met hun loon. Uit mijn enquête onder bankiers vorig jaar bleek bijvoorbeeld dat 80% vond dat ze wel goed verdienden vergeleken met andere sectoren. Als je in zo’n situatie de ambities en resultaten van werknemers extra financieel gaat belonen, blijkt dat eerder de motivatie uit te hollen. De boodschap die werknemers hiermee ontvangen is immers ‘aha, ik zit hier dus alleen voor de winstcijfers van het bedrijf’. En een calculerende werknemer is niet per se een productieve, tevreden en loyale werknemer. Bij buitenlandse CEO’s die tegenwoordig een steeds groter deel van hun inkomen in variabele vorm krijgen betaald, als bonus of aandelenopties, blijkt de relatie met de winst per aandeel nul te zijn. Er wordt dus geen bedrijfsbelang mee gediend, want werknemers onder aan de ladder ervaren het vaak als onrechtvaardig en gaan er zeker niet harder door werken.

CV
Irene van Staveren

Irene van Staveren is hoogleraar pluralistische ontwikkelingseconomie aan het Institute of Social Studies van de Erasmus Universiteit Rotterdam en is lid van het Sustainable Finance Lab.

Kortom, geld is niet altijd het meest effectieve middel om geluk, welvaart, productiviteit, of winst te creëren. Menselijke motivatie en streven zijn veel diverser dan geld, en soms maakt geld juist kapot wat ons lief is.

Tekst: Irene van Staveren
Fotografie: Eric Brinkhorst

Benieuwd naar onze andere verhalen met het thema rijkdom? Kijk hier voor een overzicht van alle artikelen met dit thema.

Wat vind je van "Meer geld, meer geluk?"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

+ Toon alle 5 reacties

inhetmeer 5 jaar geleden

Geld….? welk geld….!! Zout toch op met die onzin……Er zijn alleen maar cijfertjes op papier en onderlinge afspraken van machthebbers (banken/multinationals en politici) om de bevolking onder de duim te houden en de eigen positie over de rug van de bevolking te behouden. Slaven zijn we…..stomme slaven. Waar ik het over heb?….over het gegeven dat er nog geen 5% dekking is bij de banken voor het uitgeleende ‘geld’. Ik heb het over het feit dat de regering vol trots verkondigt dat zij 12 miljard aan goud terug heeft gehaald uit Amerika (de rest krijgen we gewoon niet mee….?) en wat een kwart is van onze goudvooraad…….en dat tov van een schuldenlast van een slordige 400 miljard. Komt niet meer goed, zolang wij collectief als de bange konijntjes die we zijn wegkruipen in ons veel te duur betaalde holletje. Als wij niet collectief overeind komen en die uitvretersbende vooral niet aanklagen wegens hoogverraad en samenwerking met een bende valse munters ……(60 miljard per maand word er bij gedrukt door de FED, wat een particuliere bank is en géén overheidsorgaan)…… gaat het allemaal gewoon door, en daar veranderd dit overigens ongelooflijk mooie en krachtige vrouwmens ook geen donder aan als zij niet faciliteert aan de bevolking wat er nodig is óm dit te kunnen doen. Wij betalen met onze arbeid voor een stapel gebakken lucht uit een vlees geworden klucht. Een klucht die te cynisch voor woorden is en opgezet door tuig uit het riool in een driedelig kostuum.
De oplossing is er al, maar daar lees je niets over in de kranten hier, je ziet er niets van op tv. Er is een apparaatje wat energie maakt, getest door CERN en volledig gepatenteerd. Hoor je niets over. Het zou de oplossing van ieder uit fysieke en mentale ontstane probleem kunnen zijn. Het zou de oplossing zijn voor de honger in de wereld. Koppel dat aan het Arabische leensysteem en je schept mogelijkheden in plaats van beperkingen…..voor de hele wereld. Ik blijf echter stellen dat die (voor een groot deel pedofiele) schoftentroep in deze regering en consorten blijft zitten, net zolang als wij dat toestaan. wij zijn zelf verantwoordelijk en we vinden het gescheten met al die ellende, zolang wij zelf maar buiten schot kunnen blijven.
Sterkte hé….met jullie discussie. Ik heb alles al geprobeerd en bleef tegen die muur van angst en onwil en de daaruit ontstane ego’tjes aan lopen. En als je echt wil weten waar het over gaat, kijk dan op de site van Citizens Multi National en o.a. Wanttoknow.nl. Word wakker, kom uit je hol en doe wat.

Peter Sneyers 5 jaar geleden

Mooi, maar ik blijf op mijn honger zitten. Publiceren jullie nog meer van deze interessante dame?
Peter

Hans Le Roux 5 jaar geleden

Ben het eens met de conclusie in het artikel. Al jaren geleden heb ik tijdens mijn opleiding geleerd dat salaris een dissatisfier is (theorie van Herzberg). In de jaren er na heb ik dit ook ‘aan den lijve’ ondervonden.

André Oud 5 jaar geleden

Easterlin paradox? bovenmodaal inkomen?
Twee begrippen die korte uitleg verdienen in dit artikel.
Hoe hoog is het modale inkomen. Ligt dat per land anders. Kan verschil in modaal inkomen in naburige landen van invloed zijn op de gevoelens?
Verder een leuk artikel dat wetenschappelijk bevestigt wat iedereen met een behoorlijk inkomen ook wel weet ( denk ik)
Mooie foto van een bovenmodaal mooie professor ook.

Reactie op André Oud
Triodos Bank Nederland 5 jaar geleden

Hartelijk dank voor je reactie André. We zullen je feedback bespreken en de begrippen mogelijk nog nader toelichten. Groet Chrysha


+ Toon alle 5 reacties