Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

column

Schaalvergroting landbouw is ‘race to the bottom’

Groei biologische sector kans voor open doel voor minister

Groei biologische sector kans voor open doel voor minister

De huidige generatie boeren werkt met overtuiging aan een duurzame en volhoudbare landbouwsector. Het is belangrijk dat het nieuwe kabinet die inzet volop steunt, schrijft Michiel Wagener van Triodos Bank.

Maximale productie tegen minimale kosten: die filosofie was in de tweede helft van de vorige eeuw leidend in de landbouwsector. Niet zo vreemd, want de naoorlogse generatie boeren groeide op tegen de achtergrond van de ontberingen van de crisisjaren en de Hongerwinter. Politici en beleidsmakers hadden dezelfde achtergrond, en dus zetten ook zij in op schaalvergroting en intensivering.

Landbouw produceert te veel CO2

Inmiddels is de wereld drastisch veranderd en staat de samenleving voor nieuwe uitdagingen. De aanpak van klimaatverandering is daarvan de grootste. De landbouw is een van de veroorzakers, want de sector produceert ongeveer 14% van de totale CO2-uitstoot. Op langere termijn is dat niet houdbaar, zo vinden ook steeds meer boeren. Juist vanwege dat groeiende bewustzijn is het nú tijd om stappen vooruit te zetten.

Versnel de verandering - wat kan een melkveehouder leren van een ontwerper3 gouden tips om je CO2-uitstoot te beperken
versnel de verandering

De CO2-uitstoot wil maar niet dalen: in 2016 produceerde Nederland 1% meer broeikasgassen dan een jaar eerder, blijkt uit recente cijfers van het CBS. Ten opzichte van 1990 zien we wél een daling, maar die is veel te klein om de doelstelling van het klimaatakkoord van Parijs te halen. Wat kun je als duurzame ondernemer zelf doen om de milieu-impact van je bedrijf te beperken?

1. Bekijk je hele productieproces en probeer de uitstoot van elke stap te verlagen. Michiel Wagener (Triodos Bank): “Ook biologische bedrijven kunnen nog flinke stappen zetten.”

2. Wees streng voor jezelf en zet het beperken van je uitstoot bovenaan je ‘to-do-lijst’. Ondernemer Hilde van Dijk (Slim Opgewekt): “Het gaat mij om het resultaat: CO2-beperking. En niet om het proces.”

3. Werk waar nodig samen met je concurrenten aan het ontwikkelen van innovatieve concepten om je CO2-uitstoot te verminderen. Rob Hoogma (zorginstelling Siza): “Samenwerken aan innovaties is de basis voor positieve verandering. Samenwerken is het nieuwe concurreren.”

> Download ons whitepaper voor meer tips

Biologische en duurzaam-producerende bedrijven lopen voorop bij de omslag naar een volhoudbare voedselproductie. Want doordat biologische landbouw geen pesticiden en kunstmest gebruikt, is de milieu-impact beperkt. Sterker nog, vaak heeft biologische landbouw juist positieve effecten: het leidt tot een rijker en gevarieerder bodemleven, en vergroot de biodiversiteit.

Versnel de verandering

Dat biologische bedrijven de verandering versnellen, betekent echter niet dat ze op hun lauweren kunnen rusten. Integendeel, het is ook voor bioboeren belangrijk om kritisch naar zichzelf te kijken.

“Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de oude weg van schaalvergroting en intensivering doodloopt”

Neem het energieverbruik van een bedrijf. Draait een boerenbedrijf nog steeds op grijze stroom, of liggen er inmiddels zonnepanelen op het dak? En hoe zit het met de kringlopen op het bedrijf? Wordt al het veevoer van elders aangevoerd, of maakt het bedrijf ook gebruik van eigen gewassen om het vee te voeden? Ook biologische bedrijven kunnen op deze terreinen nog flinke stappen zetten.

De biologische pompoenen van De Terp

De Terp is een gemengd biologisch landbouwbedrijf met akkerbouw en veehouderij. Ondernemer Jeroen Robbers startte het bedrijf in 1985 als biologische tuinderij op één hectare. Inmiddels is De Terp uitgegroeid tot een volwaardig gemengd familiebedrijf met bijna 100 hectare. Triodos Bank financiert De Terp.

Jeroen Robbers van pompoenenproducent De Terp is een van de boeren die dat deed. Zijn bedrijf – huisleverancier van Albert Heijn – is sinds 1985 biologisch, maar investeerde onlangs fors in verdere verduurzaming. De Terp is inmiddels CO2-neutraal.

Intensivering is doodlopende weg

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de oude weg van schaalvergroting en intensivering doodloopt. Het is een ‘race to the bottom’, waar klimaat, bodem en biodiversiteit de rekening van betalen. Bovendien zijn er enorme investeringen mee gemoeid, en is de kans groot dat een boer die investeringen nooit terugverdient.

Minister heeft kans voor open doel

Ik hoop dat dit gegeven de nieuwe landbouwminister Carola Schouten aan het denken zet. In een van haar eerste interviews als minister onderstreepte ze het belang van rentmeesterschap en het goed doorgeven van de aarde aan toekomstige generaties. Dat is positief, maar ze moet wel boter bij de vis leveren. Dat kan door met stimuleringsregelingen reguliere landbouwbedrijven aan te zetten tot de overstap naar duurzame productie.

Consumenten vragen daar ook om, want de biologische omzet groeit razendsnel: in 2016 met maar liefst 10%. Dat biedt zowel de minister als de sector dé kans om de verandering te versnellen. Het is een kans voor open doel. Mis hem niet.

Michiel Wagener - teammanager Landbouw & Voeding

Michiel Wagener, teammanager Landbouw & Voeding

cv
Michiel Wagener

Michiel Wagener is teammanager Landbouw & Voeding bij Triodos Bank. Samen met zijn team beheert hij de landbouw- en voedingsportefeuille. Hij houdt zich bezig met de financiering van de hele biosector: van boer tot biologische winkel.

Wat vind je van "Schaalvergroting landbouw is ‘race to the bottom’"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

Sipke Helder 3 maanden geleden

Zie al jaren dat het inderdaad zo is!