Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

achtergrond

Van gas af in 3 stappen

Hoe pak je dat slim aan en wat kost het?

Hoe pak je dat slim aan en wat kost het?

Koken op gas? Hoe lang doen we dat nog? Het is natuurlijk goed nieuws voor het milieu dat de gaskraan steeds verder dichtgedraaid wordt. Maar wat betekent dit voor jou? En stel je wilt van het gas af. Wat kost dit dan? Met drie stappen helpen we je op weg.

Stap 1: Isoleer de schil van je huis

Je wilt de energie in je huis zo efficiënt mogelijk gebruiken. Door het dak, de muren, de vloeren en je ramen goed te isoleren, houd je in ieder geval de warmte binnen. Zo kun je voor jouw huis tot 70 procent energie besparen.

Hoewel een warm huis zonder tocht zeer comfortabel is, wil je wel voldoende frisse lucht in huis. Vergeet daarom niet om goed na te denken over de ventilatie. Met een warmteterugwin-installatie verwarm je met de uitgaande luchtstroom de inkomende lucht. Zo houd je de warmte in huis en voorkom je koude tocht.

Stap 2: Kies het beste verwarmingssysteem

Er zijn tegenwoordig steeds meer alternatieven voor gas. De meest gangbare methode is om je cv-ketel op gas vervangen door elektrische alternatieven, zoals een warmtepomp. Deze installatie gebruikt warmte uit de lucht of uit de grond om water te verwarmen. Dit gebruik je vervolgens voor je verwarming en voor warm water. De temperatuur van dit water is lager dan bij een reguliere HR-ketel.

Het is niet ingewikkeld meer om je huis zonder gas te verwarmen

Het vervangen van traditionele radiatoren door lagetemperatuur radiatoren, muur- of vloerverwarming kan in sommige huizen nog meer rendement geven. In combinatie met goede isolatie is er voldoende warmteafgifte om je huis op de gewenste temperatuur te krijgen met veel minder energie. Bovendien heeft een warmtepomp een opslagvat voor warm water waarmee je lekker kunt douchen.

Stap 3: Zelf energie opwekken

Als je geen gas meer gebruikt, maak je automatisch de overstap naar ‘all electric’. In dat geval is het verstandig om de energie die nodig is voor de warmtepomp, andere installaties en licht zelf duurzaam op te wekken met zonnepanelen.

Hoewel je geen gasrekening meer hebt, kun je op die manier ook de hogere kosten voor elektriciteit ondervangen. Voordat je zonnepanelen plaatst, is het goed om precies te berekenen hoeveel elektriciteit je nodig hebt. Zo bepaal je precies hoeveel zonnepanelen je nodig hebt.

Met al deze stappen bespaar je energiekosten en verminder je je voetafdruk. Voor een gemiddeld huis daalt de CO2-uitstoot van 5.000 naar 500 kg.

Wat kost het?

Het is lastig om voor verschillende type huizen met diverse labels een concreet kostenoverzicht te geven. Berenschot heeft berekend dat de verduurzaming (isolatie, warmtepomp en zonnepanelen) van een gemiddelde tussenwoning tussen de 10.000 en 23.000 euro kost.

Voor een vrijstaande woning liggen die kosten tussen 11.000 en 34.000 euro. Deze kosten zijn in beide gevallen afhankelijk van het energielabel.

Besparing per jaar

Als je de investeringen en subsidies in de berekening meeneemt, geldt voor een tussenwoning met verschillende labels de volgende besparing op jaarbasis:
Label A, B: 600 euro
Label C, D: 800 euro
Label E, F, G: 1.550 euro

De besparing voor een vrijstaande woning kan oplopen tot:
Label A, B: 700 euro
Label C, D: 1.150 euro
Label E, F, G: 2.300 euro

Voor veel verduurzamingsmaatregelen zijn subsidies beschikbaar. Kijk voor meer informatie over de mogelijkheden op de website van RVO.

Meer weten?

Lees wat er verandert in je huis als je van het gas af gaat

Triodos Hypotheek
Hulp bij verduurzaming

Wil jij je nieuwe huis duurzaam verbouwen? Bijvoorbeeld door van het gas af te gaan en een warmtepomp te installeren? Bij de Triodos Hypotheek kun je nu een energiebespaarlening afsluiten. Op de rente van deze lening krijg je 50% korting. Dat is de helft van de rente die je over je hypotheek moet betalen. En hoe zuiniger het huis wordt, hoe lager de rente die je over je hypotheek betaalt.
TRIODOS.NL/HYPOTHEKEN

Tekst: Petrick de Koning

Aanvulling 31-07-2018:

Er zijn veel reacties onder dit artikel geplaatst. Blijkbaar is er behoefte aan verdieping en expertise op dit gebied. Heel begrijpelijk. Ook snappen we dat het erg lastig is voor mensen die huren hier een bijdrage aan te leveren. We gaan de input die we gekregen hebben in deze opmerkingen gebruiken voor een nieuw artikel. De planning is om dit in onze volgende e-mailnieuwsbrief mee te nemen. Dit artikel zal dieper in gaan op de technische aspecten en de mogelijkheden die er zijn om van het gas af te gaan. We gaan later ook nog in op de politieke kant en vervolgens willen we kijken wat de energietransitie voor huurders betekent. Heb je concrete vragen? Laat het ons dan gerust weten onder dit artikel, dan nemen we deze vragen mee. Dank je wel voor de vele reacties!

Wat vind je van "Van gas af in 3 stappen"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

+ Toon alle 123 reacties

Mark 2 maanden geleden

Wij hebben een heteluchtverwarming, dus geen radiotoren. Lees nergens iets over de mogelijkheid aanpassingen naar warmtepomp.

Lodewijk Wolff 2 maanden geleden

Ik overweeg om met onze wijk een warmte/koude-opslag project te beginnen. Is het mogelijk om jullie experts ook daarover in dit kader hun licht te laten schijnen?

Reactie op Lodewijk Wolff
Kashin Abdulmagid 2 maanden geleden

Goedemiddag Lodewijk. Dat klinkt goed! Wil je jouw plan met contactgegevens e-mailen naar info@triodos.nl? Dan zorgen wij ervoor dat je met de juiste collega in contact komt. Wij kijken uit naar jouw e-mail! Groet, Kashin

S. Delhaas 2 maanden geleden

Boeiend. Maar ik woon in een oud postkantoor met 26 appartementen. 20 daarvan zijn in handen van een woonorganisatie. De rest particulier, waaronder ik zelf. Wij hadden het daarover tijdens onze laatste VvE-vergadering. Maar men wil de kat nog uit de boom kijken. Begrijpelijk, want ook uw bericht roept kennelijk nog veel vragen op. Ons pand – een Rijksmonument – is van 1906. Ik wil niet zeggen dat het een tochgat is, maar doordart we geen dubbele ramen hebben, maar voorzetramen, schort er natuurlijk – nog – veel aan de isolatie.

A. Onneweer 2 maanden geleden

Knap waardeloos, ik wil helemaal niet van het gas af, dit is weer een truc van de overheid om het ons ONAANGENAMER en LASTIGER te maken, want gas is niet vervuilender dan elektriciteit en er zijn vaak storingen in het elektra circuit.

Henk van Vliet 2 maanden geleden

Ik moet eerlijk zeggen dat ik me er in verdiep. Maar ook eigen huis zegt het zelfde . Maar dan hoor ik weer van de

Heer van de deskundige uit de politiek , haast je niet schaf rustig een nieuwe c.v. ketel aan . Je hebt nog 15 jaar de tijd, want wanneer ben je aan de beurt , voordat het MOET. Dan heb ik een energie label aangevraagd Alle gegevens met tekeningen [ heb een Finse woning zelf laten bouwen ] heb 16 zonnepanelen.
Mijn vraag was welke label heb ik nu aut. B . Moet direct een definitief aanvragen. m.a.w wilt u even betalen .

Ik zie er vanaf, want waarschijnlijk komen er nog zonnepanelen bij en dan beginnen we weer opnieuw.

Ik ben 88 jaar dus het zal mijn tijd wel uitduren. Alleen begrijp ik niet waarom meerderen met het zelfde bezig zijn bundel het is goedkoper en begrijpelijk. Laat eerst de politiek het antwoord geven. Er is zelfs al gezegd we halen het geld uit de pensioenkast , Alleen men kan niet indexeren . Daar wordt je moe van.

Johan Van leeuwen 2 maanden geleden

Ik vind het een prima idee, heb zelf ook initiatieven genomen door de woningbouwvereniging een mail te sturen. Alleen die reageren gewoon niet.

Martin van Noord 2 maanden geleden

Goed initiatief
Maar graag meer aandacht voor collectieve aanschaf van warmtepomp, want het lijkt me niet erg efficient als iedereen dan voor zichzelf gaat doen

Appie 2 maanden geleden

Let op: Bezint voor ge begint! Met een all-electric warmtepomp red je het niet met een ‘standaard’ electriciteitsaansluiting, maar moet je naar een ‘zware’ aansluiting. En dat kost je dan opeens bijna €100,- aan vastrecht per maand! Ja, er zijn bedrijven die flink lachen om de ‘groene iniatieven’ van de burger, en er goed aan verdienen! Ben onlangs iemand tegengekomen die hiermee flink nat is gegaan, en nu elke maand mag schokken! Zolang ‘milieubewust’ nog een mellkoe is voor monopolisten waar je als burger niet omheen kunt: Niet doen! Gewoon wachten tot de overheid dit geregeld heeft, en je niet wordt genaaid met je goeie iniatieven!

tepe 2 maanden geleden

wil helemaal niet van het aardgas . Windmolens en zonnepanelen zullen vrees ik totaal onvoldoende blijken bij extreme weersperioden. Want ik zit straks liever niet in de koude. .Heb daar alleen wat aan in voor.

Fiet Meijer 2 maanden geleden

ondanks dat jullie al gereageerd hebben op de reacties ook van mij nog even een mening:
dit is echt veel te oppervlakkig en helemaal geen drie stappen plan.
ik huur een huis op 3 hoog in Amsterdam met een HR ketel van de verhuurder…. en een plat dak maar geen beweging van de verhuurder om daar zonnepanelen op te leggen….
Graag meer concrete adviezen voor mijn situatie!!

Reactie op Fiet Meijer
Johan Van leeuwen 2 maanden geleden

Zit in hetzelfde schuitje maar dan in Zeewolde waar slechts 1 woningbouwvereniging is en dus reageert er niemand.zolang Lliander 687 euro vraagt voor het verwijderen van de gasaansluting maak ik een pas op de plaats- noodgedwongen!,,,afsluiten heeft geen zin want dan blijf je de rekening ontvangen voor onderhoud netwerk, gemeentebelasting omdat de gasleiding in hun grond ligt. Enz.

Leo Houtekmer 2 maanden geleden

Warmtepomp ? Wie is daar bij gebaat naast de gebruiker.?
Er zijn legio oplossingen . Een keuze is geen keuze . Is deze keuze verantwoord en waarop gebaseerd?
Graag de discussie , gelaagd , multidimensionaal .

Peter 3 maanden geleden

Het is zo jammer dat er alleen maar wordt gesproken over grote aanpassingen. De eerste winst maak je juist met kleine aanpassingen en bewust gedrag: een keukenwekker in de douche op 5 minuten voor kort douchen, doordat ze lucht door je radiator blazen als die warm wordt, bijvoorbeeld waterbesparing in de douche door een waterbesparende douchekop (of door een ring in de slang te plaatsen die minder water doorlaat, bijvoorbeeld Tonzon radiatorfolie die je met magneten achter op de radiator klemt (magneetjes zijn heel goedkoop bij de Action, mocht je er tekort komen), radiatorventilatortjes van Speedcomfort verhogen het rendement van je radiatoren, vloerisolatie van Tonzon is ook relatief goedkoop, door de radiatorombouw te verwijderen omdat die de warme luchtstroom naar de kamer belemmert, etc.
Als je zonnepanelen hebt en je levert te veel stroom, dan kun je ook denken aan een electrische boiler die je voor je cv ketel plaatst waardoor er al warmwater binnenkomt in de cv ketel waardoor hij in de zomer niet hoeft bij de stoken en in de winter minder hoeft bij te warmen.

Reactie op Peter
Peter 3 maanden geleden

Sorry, de tekst loopt een beetje door elkaar, maar met een beetje knip en plakwerk kom je er wel uit….

Reactie op Peter
Peter 3 maanden geleden

En nog vergeten, haal al die voedingen van de stroom als je ze niet gebruikt. 365 dagen lekstroom telt bij elkaar best wel door. Een euro besparen per dag is al €365 op een jaar (en is dus duurzamer want als iedereen dat doet met 10 miljoen (?) huishoudens…).

Simone 3 maanden geleden

Al die nieuwbouw is alleen maar een symptoom van ieder voor zich en sociaal onvermogen. Warmte is ook in de mens en goede ideeen leveren warmte. Als de nieuwbouw een bedstee inbouwt en stro op het dak, hoeveel zou dat schelen ?
Fijn dat Triodos meedoet aan de discussie, maar dit los je niet met een paar beleidsmakers op.

Peter van Bemmel 3 maanden geleden

Nu TRIODOS de discussie en de reacties lekker aan zich voorbij laat gaan, ik zie tenminste geen enkele reactie van de schrijver, ga ik mijn rekeningen bij TRIODOS opzeggen en stap ik over naar ASN. Ik wil niet als een klein kind behandeld worden door een sprookje te vertellen. Een beetje reële reactie is toch niet teveel gevraagd van de schrijver.

Reactie op Peter van Bemmel
Triodos Bank N.V. 3 maanden geleden

Beste Peter,

Dit artikel, ‘Van gas af in 3 stappen’ bleef niet onopgemerkt en leverde veel kritische vragen op. Ook jij nam de moeite om te reageren. En terecht. Het artikel doet in de huidige vorm onvoldoende recht aan de complexiteit van de materie. De vragen en opmerkingen die we kregen lopen sterk uiteen. Ze gaan over techniek, subsidie, politiek, huren, etc. De behoefte aan verdieping en expertise is groot. Daarom gaan we zo veel mogelijk vragen beantwoorden in een reeks van drie nieuwe artikelen waarin wij dieper op het onderwerp ingaan. Deze reeks starten we eind augustus. Houd dekleurvangeld.nl dus in de gaten!

Groeten, Lidewij

E. van Baerle 3 maanden geleden

Deze discussie stoort mij bijzonder. Zonder enige kennis van zaken over de vraag- en aanbodsituatie van de energiemarkt worden er onjuiste uitgangspunten tot feit gebombardeerd. De wens voor schone energie is een gelegitimeerde, echter deze wens moet niet de vader van de gedachte worden dat we dit op afzienbare termijn zullen kunnen bereiken. Het uitsluitend ophemelen van windmolens (behalve als die in de eigen buurt komen te staan natuurlijk) is ongenuanceerd: er wordt nauwelijks tot geen aandacht besteed aan de winning van zware metalen voor de accu’s en de arbeidsomstandigheden waaronder de windmolens geserviced moeten worden. Nederland zal voor het energieverbruik nog jaren lang afhankelijk zijn van conventionele primaire energiedragers. Aardgas is daarvan de minst vervuilende. Met de ambitie om het Groningenveld in 2030 te sluiten en “van het gas af te gaan” zullen wij alleen maar meer bijdragen aan vervuiling en CO2 uitstoot. Kortzichtig!

Reactie op E. van Baerle
Triodos Bank N.V. 3 maanden geleden

Beste E. Van Baerle, hartelijk dank voor je reactie! Dit artikel, ‘Van gas af in 3 stappen’ bleef niet onopgemerkt en leverde veel kritische vragen op. En terecht. Het artikel doet in de huidige vorm onvoldoende recht aan de complexiteit van de materie. De vragen en opmerkingen die we kregen lopen sterk uiteen. Ze gaan over techniek, subsidie, politiek, huren, etc. De behoefte aan verdieping en expertise is groot. Daarom gaan we zo veel mogelijk vragen beantwoorden in een reeks van drie nieuwe artikelen waarin wij dieper op het onderwerp ingaan. Deze reeks starten we eind augustus. Houd dekleurvangeld.nl dus in de gaten! Groeten, Lidewij.

e. van’t Zet 3 maanden geleden

hallo,
ik heb een andere woning gekocht en deze moest verbouwd worden, we hebben gekozen om van het gas af te gaan en duurzaam ons huis te verwarmen met een warmtepomp. alles perfect !
maarrrr: de netbeheerder rekent € 687.00 om je van het gas af te sluiten !!!
de overheid stimuleert ons om van het gas af te gaan maar verdiend er aan de andere kant aan door hier een verdien model van te maken. hoe krom is dat??

G. Cabell 3 maanden geleden

Ik woon in een -tussen-appatement, dan kun je geen warmtepomp inzetten. Verder: elektrisch koken is slecht voor je gezondheid, het doodt de levenskrachten in het voedsel, zo ok de magnetron. Ik wil op houtvuur of gas koken. Hoe dat te combineren met “van het gas af’.

Henk de Waal 3 maanden geleden

Het wordt allemaal een beetje versimpeld. Waarom zijn er nog geen ombouwsetjes in de handel om CV ketels rechtstreeks op stroom van zonnepanelen te laten werken? Dat kan heel goedkoop, je behoeft de stroom niet eens om te vormen en krijgt dan een soort hybride ketel die op momenten dat er geen zon(licht) is op gas werkt. Het gasnet moet niet de grond uit, er kan ook waterstofgas door gedistribueerd worden. Waarom maakt de overheid geen duidelijke keuze en waarom belooft minister kwibus meer dan hij waar kan maken?

Reactie op Henk de Waal
wilag kater 3 maanden geleden

VVD-minister ‘Kwibus’ is van het (grote) bedrijfsleven niet van de kleine warmtepomp-consumentjes, ha, ha… Vandaar ook zijn gedraai en gekonkel met de Shell en de NAM in het dossier Groningeraardgas, ten nadele van de bewoners aldaar.
De enige echte milieubewuste VVD-er was ooit minister Winsemius, een sociaal-liberaal, die al snel ‘weggesaneerd’ werd door de huidige oerconservatief-pragmatische VVD-bloedgroepen rond de driehoek Wiegel-Bolkestein-Rutte. Wie qua klimaat en milieu rekent op de middenpartijen in Nederland rekent al bij voorbaat met twee verloren generaties, en misschien meer?

Robert Jans 3 maanden geleden

Dit Triodos verhaal is op het misleidende af; niet Triodos waardig!.
Zonnepanelen leveren zo goed als niks in de winter: bijv. december en januari zijn goed voor 1% van de jaaropbrengst. Moest je ze binnen zetten voor onderhoud zou je het verschil niet eens opmerken.
Warmtepomp kan hoogstens, in ons geval, 1/3de van ons gasverbruik verminderen. Daar boven gaan de kosten astronomisch omhoog; geen optie.
ons huis heeft al een Energie Index van 1,03 en toch verbruiken we nog een kleine 3000 m3 gas/jaar. Allerlei studies hebben ons bevestigd data we daar niet van af komen, tenzij we ons huis afbreken en opnieuw bouwen.
Vanwege 9 kW aan zonnepanelen en vanwege de saldering die nog loopt t/m 2019 hebben we momenteel een verbruik van 0 (nul) kWh. Vanaf 2020 zal dat plaatje er heel anders uitzien (geen saldering meer)
Triodos bank: doe je huiswerk en maak de mensen niet lekker met onvolledigheid. Jullie klinken al precies als de meeste “experts” in electrische auto’s: die weten ook niet waar ze het over hebben (de veruit voornaamste factor in de reikwijdte is de buitentemperatuur; niks rijstijl en alle andere onzin – met 4 jaar E ervaring in twee E-autos weet ik waarover ik praat -.

Reactie op Robert Jans
Triodos Bank N.V. 3 maanden geleden

Beste Robert Jans, Hartelijk dank voor het delen van je ervaring! Dit artikel, ‘Van gas af in 3 stappen’ bleef niet onopgemerkt en leverde veel kritische vragen op. En terecht. Het artikel doet in de huidige vorm onvoldoende recht aan de complexiteit van de materie. De vragen en opmerkingen die we kregen lopen sterk uiteen. Ze gaan over techniek, subsidie, politiek, huren, etc. De behoefte aan verdieping en expertise is groot. Daarom gaan we zo veel mogelijk vragen beantwoorden in een reeks van drie nieuwe artikelen waarin wij dieper op het onderwerp ingaan. Deze reeks starten we eind augustus. Houd dekleurvangeld.nl dus in de gaten! Groeten, Lidewij.

Bas Hageman 3 maanden geleden

Hallo ik ben geïnteresseerd in alles wat met dit onderwerp te maken heeft. Fijn dat uw bank zich hiervoor zo enthousiast inzet. Wat me wel stoort is:
– dat er over veel bijkomende kosten niet wordt gerept
– Warmtepomp-technologie nog lang niet uitontwikkeld is en o.a. geluidsoverlast geeft
– Er geen nationale regie wordt gevoerd over de transitie. Je kan op je klompen aanvoelen dat er over een tijdje een duveltje uit een doosje komt en je toch de pineut bent net als met zoveel andere regelingen.

Reinout Koperdraat 3 maanden geleden

Vage & onbetrouwbare & voorbarige info!
Die warmtepomp vreet electra.
Geen cent voor verduurzaming die geen werkelijke verduurzaming is!
En kom niet met zulke dingen aan terwijl wij in een hittegolf zitten! Ik zit op 32 graden hier indoor…!
En Triodos jaagt mij op kosten rond stoken!
TIMING!

Rosa 3 maanden geleden

Te voorbarig en te algemene boodschap

Jullie zijn hier veel te vroeg mee. En jullie boodschap is te generiek en te beperkt. Geen goede actie! Aan alle kanten wordt aangeraden om eerst af te wachten wat jouw gemeente voor jouw wijk wat betreft energievoorziening/verwarming in petto heeft. Wij wonen bijvoorbeeld in een oud dorp, dat voor een groot deel bestaat uit enkelsteens huizen, van honderd jaar of ouder. Aangezien onze huizen heel moeilijk goed te isoleren zijn, is de kans groot dat onze wijk aangesloten gaat worden op waterstofgas. Wij moeten dus bij vervanging waarschijnlijk niet naar een warmtepomp maar naar een HR-ketel op waterstofgas overschakelen.

Dan wil je natuurlijk niet dat je nét groots geïnvesteerd hebt in warmtepompen en helemaal op elektriciteit bent overgestapt… Ik denk dat het verstandig is om jullie boodschap sterk te nuanceren en bij voorbeeld aan te geven dat er eerst maar eens naar nieuwbouwwijken met een bouwjaar van na 1980/1990 gekeken moet worden. Naar huizen met een spouw, die gevuld kan worden bijvoorbeeld. Dan pak je al een groot deel van de woningen in Nederland mee. Dat je dat – tot er meer bekend is – als norm neemt en dat je andere woningbezitters aanraadt om even af te wachten! En raad huizenbezitters vooral aan om vóórdat zij gaan investeren eerst contact met hun gemeente te zoeken en te informeren naar de plannen voor de wijk.

Juist van een bank als Triodos had ik deze zorgvuldigheid verwacht en ik ben echt teleurgesteld dat jullie nu gaan voor eenvoudig drie-stappen-verhaal, terwijl de energietransitie feitelijk een complexe puzzel is!

Reactie op Rosa
Arjen 3 maanden geleden

Helemaal mee eens Rosa. Mijn huis uit 1902 kan ik niet verder isoleren, vloerisolatie is heel duur en levert nauwelijks besparing op, vloerverwarming ook geen optie. Dak voor zonnepanelen niet geschikt, ook zonneboiler heeft terugverdientijd van 27,5 jaar(terwijl ik ook 50% aan gas moet bijstoken) . Zonder wijkoplossing worden het voor mij elektrische straalkachels. Kan niet de bedoeling zijn.

Reactie op Rosa
Triodos Bank N.V. 3 maanden geleden

Beste Rosa, bedankt voor je feedback. Dit artikel, ‘Van gas af in 3 stappen’ bleef niet onopgemerkt en leverde veel kritische vragen op. En terecht. Het artikel doet in de huidige vorm onvoldoende recht aan de complexiteit van de materie. De vragen en opmerkingen die we kregen lopen sterk uiteen. Ze gaan over techniek, subsidie, politiek, huren, etc. De behoefte aan verdieping en expertise is groot. Daarom gaan we zo veel mogelijk vragen beantwoorden in een reeks van drie nieuwe artikelen waarin wij dieper op het onderwerp ingaan. Deze reeks starten we eind augustus. Houd dekleurvangeld.nl dus in de gaten! Groeten, Lidewij.

Mirjam Kies 3 maanden geleden

Onlangs las ik een zeer kritisch artikel van Reporters Online, zowel over de technische, bouwkundige als de financiële aspecten van vervanging door een warmtepomp bij bestaande woningen. Samenvattend: deze methode van afkoppelen van aardgas wordt veel te optimistisch voorgesteld. Volgens dit artikel verbruikt een warmtepomp zo’n 6000 extra kWh aan elektriciteit (gebaseerd op metingen in nieuwbouwproject Teuge). De installatie van zonnepanelen gaat dat niet compenseren, aldus Reporters Online: met een gemiddelde jaaropbrengst per zonnepaneel van 120 kWh zou je er liefst vijftig op je dak moeten leggen, de rest van het energieverbruik is hierin niet inbegrepen! De unit binnen past bij lange na niet in de ruimte die je bestaande cv-ketel inneemt, en buiten moet je nog een tweede unit kwijt zien te raken, die dag en nacht staat te draaien. Alle binnenruimtes moeten apart tochtdicht gemaakt worden. En door het hele huis moet mechanische luchtverversing worden aangelegd. Convector-radiatoren leveren niet genoeg warmte in ruimtes waar echt geleefd wordt. Voor de aanvullende vloerverwarming moeten bestaande houten vloeren eruit en/of oude betonvloeren worden uitgedrild. Jammer van je mooie parketvloer. Met wat “geluk” moet ook je hele badkamer worden verbouwd, niet echt duurzaam als die verder nog in goede staat verkeert. Alles staat of valt met grondig isoleren van de buitenschil, maar dat is natuurlijk altijd een goed idee. Ik heb grote twijfels over de lobby die nu aan de gang is om ook bestaande woningen van gas af te koppelen ten gunste van warmtepompen. Zelf dertig jaar bezig geweest om mijn eenvoudige rijtjeshuis uit 1928 in etappes zo goed mogelijk te renoveren en te isoleren, en ik moet er niet aan denken dat ik op mijn oude dag weer opnieuw kan beginnen, nog los van de hoge kosten. Voor zonnepanelen is mijn huis bovendien ongeschikt, extra onvoordelig dus. Een pelletkachel zie ik als chronisch longpatiënt niet als oplossing. Waarom wordt dit bij individuele burgers neergelegd? Dat moet toch anders kunnen.

Reactie op Mirjam Kies
wilag kater 3 maanden geleden

Bij bijv. Tweakers is de warmtepomp al vele jaren een geliefd dossier en onderwerp voor de ‘slimmere thuisknutselaars’. U kunt daar ook o.m. de verbazing vinden dat, na aanvankelijke belangstelling in de 90-er jaren, het laatste decennium nauwelijks (meer) echt behoorlijk wetenschappelijk onderzoek naar de warmtepomp is gedaan en naar de ontwikkeling daarvan. Nederland heeft na de 80-er jaren heel snel gekozen voor een beschamende plek onderaan de lijst van meest vervuilende landen. Terwijl zij op talloze (milieu)gebieden koploper was, wind en zon, vervuiling etc. Het is dus misschien ‘nog even’ wachten op nieuw onderzoek(sgeld) naar de warmtepomp. Graag up-to-date-reacties van onze TU’s en Hogescholen 😉

Hans-Joachim Schulze 3 maanden geleden

Isolatie en zonnepanelen hebben we al. Maar we moeten nog van het gas af. Deze stap moet nog worden doordacht en doorberekend.

Jandirk 3 maanden geleden

Een warmte pomp schijnt veel herrie te maken. Niet leuk voor o.a de buren .

G.J. van Rhijn 3 maanden geleden

Onze CV is nieuw geplaatst in december 2015 en die zou volgens het boekje tot 2030 mee moeten kunnen gaan. In de discussie ‘van het gas af’ heb ik nog niet duidelijk in beeld of het de bedoeling is dat, als we een nieuwe CV-ketel nodig hebben (rond 2030), dat we dan een andere oplossing kiezen of is het verantwoord dat we die ketel voortijdig al vervangen? Als het inderdaad verantwoord is om die CV-ketel voortijdig te vervangen, na hoeveel jaar is dat dan verantwoord en waarom?

Judith Milo 3 maanden geleden

Ik ben bezig van het gas af te gaan en vond het artikel leerzaam

nelyke loeff 3 maanden geleden

uitstekend!!!!!!!!!!!!!!!!

Wim Kol 3 maanden geleden

Erg voor de hand ;liggend allemaal. Allemaal stapjes die je in elke krant kunt lezen. Kom maar eens met 12 exacte
voorbeelden waar op je kunt inhaken met jouw eigen situatie. Ik neem aan dat U begrijpt wat ik bedoel anders ben ik altijd bereid om uiteen te zetten hoe ik dat bedoel.

Christiaan Schreurs 3 maanden geleden

Dit is helaas een verhaal dat de gang van zaken veel te eenvoudig voorstelt, met een haast naief positivisme
– de bestaande technieken voor isolatie van de buitenschil kunnen onverwachte negatieve effecten oproepen als niet goed rekening is gehouden met bouwfysische aspecten van het bestaande gebouw, en als de verkeerde materialen worden gebruikt
– mechanische ventilatie is zeer omstreden, de pijpleidingen zijn broeinesten van schimmels en vervuiling
– de techniek voor warmtepompen is niet uitgerijpt, de installaties zijn duur, en ze produceren ook nog een hoop extra geluid waarvoor geen normen zijn vastgesteld
– inpassing van een warmtepomp vraag meestal ook een overgang naar lage temperatuur verwarming, met verdere noodzakelijke aanpassingen
– zelf energie opwekken met zonnecellen vraagt een installatie die zorgvuldig is geinstalleerd, met ook aanpassingen in de meterkast ( en mijn ervaringen hebben me geleerd dat dat lang niet altijd goed gebeurt)

Ik ben zeker geen tegenstander van “van het gas af” maar de welwillende leek wordt volkomen het bos in gestuurd met te idealistische verhalen.

Peter Luijkx 3 maanden geleden

Wat mij ten zeerste verbaasd is dat het lijkt dat half Nederland ineens achter een soort slogan aanrent. We moeten van het gas af! Waarom is dat zo? Niet meer uit Groningen? En niet meer van Rusland? Maar waarom wordt niet serieus onderzocht waarom we geen synthetisch gas gaan maken van alle CO2 uitstoot. Methanisering heet dat proces en het is ook bekend onder de term Power to gas. Shell doet het bijvoorbeeld al in Nigeria. Nu lijkt het alsof de lobby van warmtepomp leveranciers en installateurs het gaat winnen, maar we kunnen als we willen gewoon onze gasinfrastructuur blijven gebruiken. Zo kunnen we ook nog benzine en kerosine gaan maken. En tegelijkertijd CO2 wegwerken en tevens overschot aan electriciteit bufferen in waterstof. 3 keer winst! Frans Saris heeft dit allemaal al uitgewerkt. Waarom gebruikt Wiebes dat rapport niet?

Reactie op Peter Luijkx
Anton 3 maanden geleden

Kon even niets vinden op “Power to gas”. Ne even zoeken wel “Power2gas”. Is zeer interessant.

Johan 3 maanden geleden

Leuke ideeën. Maar ik heb een sociale huurwoning, wie gaat dit nu voor me regelen? Ik kan niet eens zonnepanelen krijgen!

Paulus van Campen 3 maanden geleden

wij gaan komende maand starten met onze verbouwing. We willen ook van het gas af. Graag zou ik in dit artikel hebben gelezen waar ik meer en specifiekere informatie kan vinden. Paul van Campen

Reactie op Paulus van Campen
rob 3 maanden geleden

lees mijn bijdragen maar, rob(er)(t)

Fonstepe@casema.nl 3 maanden geleden

Vergeleken met 30 jaar geleden heb ik mijn gasgebruik kunnen halveren. Maar daar moet het wel bij blijven, want het gebruik van aardgas is een zegen !!!!! En ik wil daar beslist niet vanaf.fonstepe@casema.nl

Leo Martinus 3 maanden geleden

Ik huur een sociale huurwoning van een woningbouwvereniging en die ziet helemaal niets in al die duurzame investeringen. Jammer dat de Triodos Bank er van uit gaat dat iedereen hier zelf in eigen keuzes in kan maken. Er zijn een hoop mensen in Nederland die afhankelijk zijn van wat hun woningbouwvereniging bereid is te doen,en vaak is dat bitter weinig. Ik wil wel graag zonnepanelen op mijn dak en helemaal van het gas af, maar als de woningbouwvereniging daar niet aan wil meewerken, wat kan ik dan nog doen? ik vind het nogal irritant dat de Triodos Bank me stimuleert iets tot stand te brengen wat door de woningbouwvereniging wordt tegengewerkt. Zo makkelijk als jullie het voorstellen gaat het dus niet, Triodos Bank!

Reactie op Leo Martinus
Fred van Hessen 3 maanden geleden

Precies, en daarom zou het Triodos sieren nu met een behoorlijk verhaal te komen dat a.) technisch WEL klopt en b.) waarin ook stap voor stap wordt uitgelegd wat je kunt doen in de situaties waarvan de reacties aangeven dat dit onmogelijk is aan de hand van dít artikel.
Daarnaast zou het voor een bank als Triodos natuurlijk helemaal niet erg vergezocht zijn woningcorporaties tot duurzaamheid te stimuleren, bijv. door voor hen gunstige financieringsmogelijkheden te scheppen voor bovenbedoelde situaties. Wanneer daaraan bovendien in “De kleur van geld” nadrukkelijk aandacht wordt besteed, kunnen huurders hun corporaties daarop wijzen en zo als ambassadeurs fungeren.
[Overigens lees ik ook in het hier veelvuldig ‘gewraakte’ artikel niets over Triodos-specifieke energietransitie-stimulansen voor particuliere huizenbezitters.]

Reactie op Fred van Hessen
Fred van Hessen 3 maanden geleden

ter aanvulling: In het kader van het stimuleren van de energietransitie in de huurwoningen van woningcorporaties zou Triodos ook samenwerking kunnen zoeken met bijv. de Woonbond, en/of met Aedes, (de vereniging van woningcorporaties), of een voorbeeldproject opzetten en uitvoeren i.s.m. bijv. een of meer (progressieve) corporatie(s). Daar zou ikk ook graag over lezen…

Reactie op Leo Martinus
Triodos Bank N.V. 3 maanden geleden

Beste Leo, Hartelijk dank voor je reactie. Je merkt terecht op dat de situatie anders is voor huurders. Dit artikel, ‘Van gas af in 3 stappen’ bleef niet onopgemerkt en leverde veel kritische vragen op. Het artikel doet in de huidige vorm onvoldoende recht aan de complexiteit van de materie. De vragen en opmerkingen die we kregen lopen sterk uiteen. Ze gaan over techniek, subsidie, politiek, huren, etc. De behoefte aan verdieping en expertise is groot. Daarom gaan we zo veel mogelijk vragen beantwoorden in een reeks van drie nieuwe artikelen waarin wij dieper op het onderwerp ingaan. Deze reeks starten we eind augustus. Houd dekleurvangeld.nl dus in de gaten! Groeten, Lidewij

M.kapteyn 3 maanden geleden

Warm waterpompen geven tot nog toe geluid overlast. Heel vervelend als je buren een pomp hebben en jij wilt rustig slapen.

Reactie op M.kapteyn
Marta 3 maanden geleden

Inderdaad hetzelfde gehoord. ook verhalen dat het bij een bestaand huis niet diep genoeg kan waardoor de efficientie van het verwarmen dramatisch omlaag gaat

Reactie op M.kapteyn
rob 3 maanden geleden

lucht-lucht warmte pomp, VEEL goedkoper, geluidsarm (moet je wel de goede kopen), standaard i Zweden

Wilag Kater 3 maanden geleden

Geachte directie Triodos,
Na een half uur zoeken – tussen de honderden subsidiemogelijkheden voor meest bedrijven en andere instituten – bij het RVO alleen de ombouwsubsidie voor VVE’s gevonden met de mededeling dat die ‘niet voor particulieren’ geldt. Kom op geliefde Triodos Bank. Dit kunnen jullie veel beter. Zeker met jullie dure pr-afdeling van onze groene spaarcentjes en beleggigingen: gewoon een direct linkje naar de juiste subsidie om in 3 stappen van het gas af te komen! Nog beter regel die subsidie voor enthousiaste 3-stappers, daar moet vast een sustainable verdienmodel voor te vinden zijn.

Groen, groener, Triodos, toch?
M.vr.gr. van een enthousiaste Triodosspaarder

Reactie op Wilag Kater
Fred van Hessen 3 maanden geleden

…en dan ook graag dergelijke concrete aanwijzingen voor bewoners van huurhuizen…

Wietske ter Veld 3 maanden geleden

Van het gas af is prima voor nieuwe huizen en dicht bebouwd gebied.
Voor vrijstaande panden in het buitengebied die al een gasaansluiting hebben is – duurzaam opgewekte – waterstof een optie; dit vergt wel nieuwe branders. Voor details zie prof Ad van Wijk van de TU Delft.

Reactie op Wietske ter Veld
Christiaan Schreurs 3 maanden geleden

Mee eens. De optie van waterstof, en ook het bijmengen van waterstof in aardgas, lijkt volkomen vergeten te worden, terwijl dat technisch goed lijkt te kunnen. Bovendien: het gasnet ligt er al. Maar wat moet er in de electriciteitsnetten gebeuren om al die warmtepompen van de nodige electrische energie te voorzien?

Reactie op Christiaan Schreurs
wilag kater 3 maanden geleden

Triodos schijnt al interesse tevhebben voor een waterstofeconomie en daarin zelfs het e.e.a. te investeren. Dit is recente Triodos-info: https://dekleurvangeld.nl/waarom-waterstof-onmisbaar-is/

J.N. Pater 3 maanden geleden

U adviseert warmtepompen maar duizenden mensen in Nederland en daar buiten hebben inmiddels intens hinder van laagfrequent geluid dat overvloedig het milieu in komt. De huidige generatie warmtepompen staat erom bekend dat ze bronnen van Lfg (kunnen) zijn. Er zijn al meerdere artikelen over verschenen. Mijn leven staat al 7 jaar stil door deze hinder. Niks geen vervelende lage tonen…akoestisch geweld dat je helemaal plat legt en zorgt voor slapeloosheid. Tip: voorzichtigheid is geboden met advies.

D.J. van der Niet 3 maanden geleden

Iedereen roept over vervanging van je cv-installatie, maar ik heb nog geen enkel artikel gelezen dat de vervanging/ombouw van luchtverwarming aan de orde stelt. Ik ben benieuwd naar de mogelijkheden om van het gas af te komen. Schrijf hier alstublieft eens over!

Martin van Mourik 3 maanden geleden

Helaas wordt het te makkelijk voorgesteld om van het gas af te komen, ook hier. Waarom?

– Zonnepanelen leveren amper energie op tussen oktober en maart. Dit zijn de dure verwarmingsmaanden.

– Zonnepanelen leveren vaak geen energie op als je het nodig hebt. Bijvoorbeeld snachts heb ik je niks aan zonnepanelen.

– Nu krijg je het zelfde tarief van de energiemaatschappij terug , als je aan het net levert. Dus bij een overschot, en dat is vaak. Met de nieuwe regeling (start als je de panelen terugverdient hebt = 7/8 jaar) krijg je veel minder terug en gaat je rendement fors omlaag.

– Een warmtepomp heeft een laag rendement, de terugverdientijd is minimaal 25 jaar. Maar in de winter moet je veel stroom hiervoor afnemen, terwijl je zonnepanelen amper wat opleveren. Dit is een dure manier van verwarmen.

– Stroom wordt in de energie centrale opgewekt, en daar vindt ook de uitstoot plaats. Het milieu probleem wordt dus gewoon verplaatst .

– Akkus voor een flinke grote zijn er voorlopig nog niet, en zijn ook kostbaar en niet milieu vriendelijk.

Dus alle positieve verhalen over “van gas af” zij overtrokken en slecht onderbouwd. Het is gewoon nog lang de waarheid niet.

Inzetten van windenergie op grote schaal kan wel helpen. Want wind waait ook snachts en in de winter. Daar zit een stukje van de oplossing.

Reactie op Martin van Mourik
J.de Geus, ing.. 3 maanden geleden

Ik wordt doodziek van bovenaf geleide geindoctrineer dat we “natuurlijk” van van het gas af moeten. Met gas is niets mis; na Groningen is er gas in overvloed voor decennia jaren o.a. in de vorm van LNG (liquid natural gas) dat via schepen kan worden aangevoerd. Opslag op Maasvlakte is in aanbouw of al klaar. Dus afhankelijkheid van Russisch gas is een fabeltje. We hebben (tegen hoge kosten) een prachtig gasnet opgebouwd, dat we gewoon kunnen blijven gebruiken. Geen hoge kosten aan warmtepompen etc. Bij het toverwoord ” alles electrisch” wordt niet stilgestaan, dat die stroom moet worden opgewekt door -naast windmolens en zonnepanelen- door energiecentrales gestookt door ……. gas (beter dan kolen) om altijd energie te kunnen leveren. Zonne- en windenergie zijn niet constant!!!! En dan hebben we het nog niet over de grote uitbreiding van het electriciteitsnet nodig om al die eletriciteit te transporteren..Voor de zoveelste keer wordt door politiek en andere belangengroeperingen het sprookje “De kleren van de keizer”opgevoerd.
Vooruitlopen op technische ontwikkelingen door niet terzake kundigen leidt alleen tot gigantische geldverspilling. En het is duidelijk wie al dat geld moet ophoesten: WIJ !!!!

Reactie op J.de Geus, ing..
Bruun Feijen 3 maanden geleden

Helemaal mee eens. Ik stoor me ook aan het gebrek aan feiten.

Reactie op J.de Geus, ing..
rob 3 maanden geleden

klimaat problemen is voor deze ING dus geen probleem (was getekend: prof dr)

Reactie op Martin van Mourik
Triodos Bank N.V. 3 maanden geleden

Beste Martin, hartelijk dank voor je feedback! Dit artikel, ‘Van gas af in 3 stappen’ bleef niet onopgemerkt en leverde veel kritische vragen op. Ook jij nam de moeite om te reageren. En terecht. Het artikel doet in de huidige vorm onvoldoende recht aan de complexiteit van de materie. De vragen en opmerkingen die we kregen lopen sterk uiteen. Ze gaan over techniek, subsidie, politiek, huren, etc. De behoefte aan verdieping en expertise is groot. Daarom gaan we zo veel mogelijk vragen beantwoorden in een reeks van drie nieuwe artikelen waarin wij dieper op het onderwerp ingaan. Deze reeks starten we eind augustus. Houd dekleurvangeld.nl dus in de gaten! Groeten, Lidewij

Reactie op Triodos Bank N.V.
Sat Atma Khalsa 2 maanden geleden

Beste Lidewij, prettig dat er antwoord komt vanuit de Triodos Bank. Echter ik zou het waarderen als er echt werd ingegaan op de inhoud van het schrijven van de persoon. Nu zie ik steeds hetzelfde briefje bij de verschillende opmerkingen. Bij voorbaat dank, Sat Atma Khala

Reactie op Triodos Bank N.V.
Triodosbank N.V. 2 maanden geleden

Beste Sat Atma Khalsa, het klopt dat we onder de vragen vrijwel hetzelfde antwoord hebben gezet. Dat heeft verschillende redenen. Er waren zo veel vragen gesteld dat we onmogelijk op elke losse vraag in konden gaan. Triodos Bank is zo ingericht dat onze energie, tijd en geld primair naar duurzame impact gaat en niet naar het onderhouden van grote marketing- en webcare teams. Bovendien waren veel van de vragen en discussies zo gedetailleerd dat het voorbij onze expertisegebied als bank gaat.

Het hoofddoel van al onze artikelen is vooral; mensen aanzetten tot denken en bewustzijn over de impact van hun financiële keuzes. Het is jammer dat in dit eerste artikel de werkelijkheid wellicht te simplistisch voorgesteld werd. Dat is de reden waarom we een nieuw drieluik aan het schrijven zijn. Daarin zullen we zo veel mogelijk van de eerder gestelde vragen meenemen. De eerste van de serie is al te lezen: https://dekleurvangeld.nl/gas-af-simpeler-wordt-schoner-wel/

Tot slot, ik snap dat het gek voelt om onder elke vraag een vergelijkbaar antwoord te lezen. De website van De Kleur van Geld is zo ingericht dat alleen wanneer we direct onder de vraag een antwoord zetten, de vraagsteller kan zien dat er een antwoord is gekomen. We wilden niet dat mensen zouden denken dat we hun vraag niet wilden beantwoorden.

Ik hoop dat dit voldoende duidelijkheid geeft. Mochten er vragen zijn, blijf ze zeker stellen. Wij worden graag scherp gehouden en wellicht kunnen we ze in de komende artikelen opnemen!

Hartelijke groet en mooie dag,

Dominique

Harry koffijberg 3 maanden geleden

Een veel te rooskleurig verhaal met de nodige kanttekeningen. Wie er beter van worden zijn : de bank, de installateur en de energie leveranciers.

G C J J M van_Poppel 3 maanden geleden

Ik heb – door omstandigheden – geen sp als verwarming- en kookhulpmiddel moet ik zelf nieuwe dure aanschaffingen doen: ander kook-en bakoven fornuis en andere kook- en bak/braadpannen.
Een vervangende CV-ketel met wat daarbij komt kijken zal de maandelijks te betalenhuurprijs beslist verhogen.
Voor huurtoeslag of dergelijke kom ik juist NIET in aanmerking.
Door de komende kostprijskosten, loonrondes en BTW verhogingen – en meer – worden (ook) voor mij de kosten van levensonderhoud beslist ook hoger.
Dit alles als DIRECT gevolg van die overgang van gas op electriciteit.
Nieuwe kleren en eventuele vakanties of extra’s zijn voor mij al een aantal jaren niet meer aan de orde,
.
Aan belastingverlanging voor de laagste – en middelbare – inkomens (met belasting verhoging van de hogere inkomensgroepen ter compensatie) wordt politiek absoluut niet gedacht of gesproken. Evenmin aan verlaging van staatsverplichtingen en staatsuitgaven ten bate van de eigen landslieden als primair beleid.
Hiervan graag uitvoerig acte!
Dank U.

Els Nuchelmans 3 maanden geleden

Wat mij in deze discussie opvalt is dat er blijkbaar alleen gedacht wordt aan mensen met een koophuis! Ik woon in een vrije sector huurhuis en kan helaas in en aan ons huis niets veranderen! Het ergert mij mateloos dat mijn groep huurders in geen enkel onderwerp over Verbetering van isolatie meegenomen wordt!

Reactie op Els Nuchelmans
Mirjam Kies 3 maanden geleden

Heel logisch toch dat huurders niet kunnen meepraten: bij de argeloze en goedwillende huizenbezitter valt het meeste geld binnen te halen, bijvoorbeeld in de vorm van speciale hypotheken.

R.N.D. Sparrius 3 maanden geleden

prima

Matthijs 3 maanden geleden

Tja wij hebben een appartement uit 1937, enkel glas met glas in lood, in stalen kozijnen, totaal ongeisoleerd pand, met vier eigenaren samen VVE. Een heel groot dak waar giga veel zonnepanelen op kunnen, maar 50% van de VVE wil geen panelen. Dus geschikt maken voor de toekomst kost heel veel geld en je zal jet toch samen met 100% van de VVE moeten doen. Zie er voorlopig niets van komen. En dat geldt vrees ik voor heel veel woonblokken uit de dertiger jaren in de grote steden

Ger 3 maanden geleden

wel heel erg simpel voorgesteld…

Reactie op Ger
M.van Haeringen 3 maanden geleden

Leg uit…..

M. van Haeringen 3 maanden geleden

Graag!!! Alleen is het voor ons nu te duur door reeds gedane renovaties in/aan ons huis.

Reactie op M. van Haeringen
M. van Haeringen 3 maanden geleden

Toevoeging: We hebben enige maanden geleden al zonnepanelen geplaatst!

Wim boonstra 3 maanden geleden

Er wordt met geen woord gerept over de kosten die je moet maken om een bestaande gasaansluiting te verwijderen. Die kunnen hoog uitvallen. Verder vraag ik mij af of het hier vermelde kostenplaatje ook de kosten omvat om bijvoorbeeld een gasfornuis te vervangen door een elektrische variant.

rober 3 maanden geleden

Nog zo’n ‘fabeltje’: Ik wil geen herrie in mijn huis van de warmtepomp. Ik heb gehoord van een ingenieur op dat gebied dat de warmtepomp 70 dB maakt.” Die ingenieur is niet zo’n beste, kom maar eens naar mijn warmtepomp luisteren, en ik heb hele geode oren. Goed opletten wat je koopt, dan is het en betaalbaar, en geluidsarm, en heel erg goed voor het milieu. Voor diegene die zeggen we kunnen geen zonnepanelen op onze huurwoning hebben, groene stroom kopen.

rob 3 maanden geleden

Nog zo’n ‘fabeltje’: Ik wil geen herrie in mijn huis van de warmtepomp. Ik heb gehoord van een ingenieur op dat gebied dat de warmtepomp 70 dB maakt.” Die ingenieur is niet zo’n beste, kom maar eens naar mijn warmtepomp luisteren, en ik heb hele geode oren. Goed opletten wat je koopt, dan is het en betaalbaar, en geluidsarm, en heel erg goed voor het milieu. Voor diegene die zeggen we kunnen geen zonnepanelen op onze huurwoning hebben, groene stroom kopen.

rob 3 maanden geleden

Ik zag nu de reactie van vele anderen. Ja, helemaal waar, velen zitten in een huurwoning, daarom zijn sommige oplossingen helemaa;l niet voor iedereen geeigend. En dat geld ook voor die van Petrick de Koning. En oplossing voor mensen met een vrijstaand huis in eigendom (zoals ik zelf heb) is leuk, maar velen kunnen daar niets mee. Ze mogen niet dat doen wat voorgesteld wordt, en ze hebben het geld er niet voor. Vandaar dat ik in mijn vorige schrijven mijn thuis geimplementeerdde oplissing beschreef, en elk van de dingen die daar in staan levert al heel wat op. Dat thermovlies, is niets anders als een speciaal 3 mm dik behang (niet goedkoop, maar zelf te doen (of laten doen) , en rendement is naar investering gerekend heel erg goed. De lucht-lucht warmte pomp, ik lees helaas vaak veel halve waarheden, ook in een van de geplaatste berichten: “Een warmtepomp heeft een laag rendement, de terugverdientijd is minimaal 25 jaar. ” Ja er worden steeds lucht-water warmtepompen gepropageerd, lucht -lucht is minder efficient maar voor de portemonnai HEEL veel beter. Efficientie: 1 kilowatt erin en 4 kWatt eruit aan warmte. Maar pas op welk merk je koopt, en dat het echt een warmtepomp is een geen verbeterde airco want die vreten stroom. Natuurlijk is dit ook geen oplossing voor iedereen, heyt kost altijd geld, maar wel haalbaar voor heel veel meer mensen.

Jan Toussaint 3 maanden geleden

De gekozen benadering is op zich helder, en toch is het lastig in een concrete situatie iemand te vinden die het project wil aanpakken en een reeele berekening wil maken, om ook alternatieven uit te werken. Eigen Huis is ook bezig met een collectief voor een hybride pomp (najaar 2018)

rob 3 maanden geleden

prima, moeten veel meer mensen doen. MAAR: voor veel mensen is het toch een hoop geld. De ideale oplossing krijg je bij nieuwbouw waar meteen alles goed is. Wat jullie schrijven is goed, maar 2300 Euro / jaar besparen op een investering van 34000 Euro is terugverdientijd 15 jaar. Van collega weet ik dat bij heb de aanbieding warmtepomp alleen 43000 was. Het kan denk ik veel goedkoper, iets minder efficient maar veel haalbaarder. Kijk eens op Klimatec Thewrmovlies, kun je zelf als behang aanbrengen. Ik heb mijn hele vrijstaande huis ermee behangen, maakt heel veel ut. Vrijstaand huis uit 50-er jaren, geen spouwmuur, samen met de zelf aangebrachte dakisolatie zit i al op gemiddeld energieverbruik van een huis. Zonnepanelen heb ik al 8 jaar, Eerst LUCHT-LUCHT warmtepomp dit jaar geinstalleerd, kosten rond 2500 Euro. Geweldig, ik 5 minuten warme ruimte, en als je weggaat meteen uitzetten. En met deze hitte (bij ons was het de laatste dagen echt 38C!) ook nog als airco te gebruiken. Omdat ik veel,behalve de warmtepomp, zelf kon ‘installeren’, heb ik voor 1500 Euro (dakisolatie), 1200 Euro (thermovlies+dure lijm daarvoor) + 2500 warmtepomp = 5200 Euro heel veel bereikt, Bovendien heb ik genoeg groene stroom voor gewone gebruik (koken ook electrosch) en de warmte pomp. Nu nog de tweede warmtepomp en we kunnen ook van het gas af. Dat wordt een iets groter model, maar dan blijf ik nog altijd onder de 10 000 Euro (met wel wat zelf doen).

henny van holten 3 maanden geleden

Leuk als je in huurhuis woont in de vrije vestiging !!!!!
Gaat mij in ieder geval heel veel geld kosten !!!

Reactie op henny van holten
Els Nuchelmans 3 maanden geleden

Wat mij in deze discussie opvalt is dat er blijkbaar alleen gedacht wordt aan mensen met een koophuis! Ik woon in een vrije sector huurhuis en kan helaas in en aan ons huis niets veranderen! Het ergert mij mateloos dat mijn groep huurders in geen enkel onderwerp over Verbetering van isolatie meegenomen wordt!

Fred van Hessen 3 maanden geleden

Tjonge jonge jonge, na de eerste regel van de e-mail (“… waarom duurzaam niet alleen voor de elite is”) is het wel even flink slikken wanneer desondanks de achterliggende premisse van het artikel blijkt dat iedereen in NL in een huis woont dat ook zijn/haar eigendom is. Dat ongeveer 45% van de Nederlandse bevolking in huurhuizen woont is kennelijk niet doorgedrongen tot Petrick de Koning’s wereldbeeld.
En waarom reageert hij zèlf niet op de reacties? Met zijn jacht op vakantie naar de Bahama’s misschien…? *)

*) Google afbeeldingen toont een foto van Petrick de Koning, nonchalant hangend aan de reling; hij blijkt een copywriter, geen energiedeskundige. Dat verklaart veel van de terechte aanmerkingen op de “technische” inhoud. Maar kennelijk werkt er bij Triodosbank niemand die zo’n tekst even kritisch doorneemt en/of aan een échte deskundige voorlegt… Tjonge, jonge….

Minnie Folkersma 3 maanden geleden

Waarom bestaan er schijnbaar alleen maar mensen met vrijstaande koopwoningen? Er zijn ook oudere mensen met een klein pensioen en een krenterige particuliere huiseigenaar…Waar moet die overstap dan vandaan komen?

Ankie Luijcx 3 maanden geleden

Makkelijk praten,Ik woon in de binnenstad van s’Hertogebosch in een wooncomplex dat rijksmonument is,gebouwd in de jaren twintig van de vorige eeuw.Daar mag je zo ie zo geen zonnencollectoren op het dak aanbrengen.Isoleren is ook heel moeilijk!!

Marjolijn 3 maanden geleden

Misschien is het meer een vraagstuk “ met warmte denken aan je medemens “ dan alles slim voor jezelf regelen. Laten we voorzichtig het roer omgooien.

Triodos is inderdaad een bank, maar welzijnswerk doe je met bewustzijn van je oorsprong . Dan kan je ook warmte geven.

Cees en Amy 3 maanden geleden

Wij hebben in ons huidige, vrijstaande, huis in sept
2017 een (hybride) warmte pomp laten plaatsen + 11 zonnepanelen en zijn daar heel te reden over.
Wij gaan een nieuw huis bouwen welke over ca 3 jaar klaar zal zijn. Wij willen duurzaamheid daarbij een geote rol laten spelen. Om die reden zijn worden we graag geïnformeerd over de mogelijkheden.

Reactie op Cees en Amy
Matthijs 3 maanden geleden

Tja wij hebben een appartement uit 1937, enkel glas met glas in lood, in staken kozijnen, totaal ongeisoleerd pand, met vier eigenaren samen VVE. Een heel groot dak waar giga veel zonnepanelen op kunnen, maar 50% van de VVE wil geen panelen. Dus geschikt maken voor de toekomst kost goga veel geld en je zal jet toch samen met 100% van de VVE moeten doen. Zie er voorlopig niets van komen. En dat geldt vrees ik voor heel veel woonblokken uit de dertiger jaren in de grote steden

Martin 3 maanden geleden

Triodosbank loop aub niet zo snel naïef met de massa en politiek mee ! Dit valt mij vanb jullie tegen laat ook de kritische geluiden horen zoals hergerbuik van het immmens kostbare aardgasgebruik, dat electriciteit vervuilender is dan aardgas, dat er aardgas van elders geimporteerd kan worden. Zoook dat electrische autos niet de van het zijn er zijn alternatieven genoeg op waterstof bijvoorbeeld. Investeer in schoner aardgas gebruik ipv het tegengaan (vanwege vooral alleen het inzakken van Groningen, wat niet leuk is maar net zo voorspelbaar)

Philippe 3 maanden geleden

Vóór dat je begint met stap 1 (Isoleer de schil van je huis) is er een heel belangrijke stap die hier niet staat en die het meeste rendement oplevert voor je geld: maak je huis kierdicht. Dat betekent niet dat je de luchtroosters ook moet dichten!
In veel huizen tocht het bijvoorbeeld ook tussen het kozijn en de muur. Daardoor is de mate van ventilatie niet in de hand te houden en zou die wel eens veel groter kunnen zijn dan noodzakelijk. Je duur betaalde warmte waait dan zomaar je huis weer uit.

Muren isoleren zonder kierdichting heeft dus weinig zin.

H.W.J. van Hal 3 maanden geleden

De alternatieven voor gas zijn voor de meeste mensen nog steeds onbetaalbaar,
Echt weer een elitair verhaaltje van mensen die niet weten wat het inkomen en de uitgaven van de “gewone man” zijn.

Peter van Bemmel 3 maanden geleden

Heel slecht verhaal. Typisch geïnspireerd op de hype van dit moment. Alle problemen worden gebagatelliseerd. Zo van bereken hoeveel elektriciteit je nodig hebt en baseer daar het aantal zonnepanelen op. Alsof je niet beperkt wordt door je dakoppervlak. Het hele verhaal stelt mij zeer teleur in Triodos bank.

Rob Godfried 3 maanden geleden

Mijn woning is een woonlaag in de Amsterdamse Pijp. Het hele artikeltje is niet van toepassing op die woning. De berekeningen van Beerenschot gaan uit van losse woningen, in een rijtje of vrijstaand. Er kunnen ook geen zonnepanelen op mijn dak. Er moeten toch heel wat Triodosklanten in een woning vergelijkbaar met de mijne wonen, in een binnenstad. Kan Triodos daar ook een artikel voor schrijven dat perspectief geeft op een haalbare overstap naar fossielvrij?

T. van der Woude 3 maanden geleden

Goedemorgen lezer,

Elke keer als dit soort artikelen voorbij komen verbazen wij ons over de behoorlijk hoge bedragen welke worden genoemd. Onze eigen woning uit 1908 is behoorlijk fors. Wij verwarmen het huis met infrarood verwarming.

Voor een drie kamer appartement welke we zojuist hebben omgebouwd en nu verhuren, waren 6 infrarood panelen genoeg om dit appartement te verwarmen. Elke ruimte, zelfs de hal, heeft een aparte thermostaat. De bewoners kunnen nu de temperatuur in elke ruimte separaat instellen.
De kosten voor de infrarood panelen bleven ruim onder de 5000,- Euro. Vrijwel iedereen kan de infraroodpanelen eenvoudig bevestigen met 4 schroefjes. De thermostaten zijn draadloos.
Infrarood verwarming is rond de 40% goedkoper dan verwarmen met gas.

Overigen worden er veel “minder goede” infrarood panelen verkocht. Soms zelfs zonder thermostaat of slecht werkende thermostaten. Ook hier is goedkoop soms “duurkoop”.

Ja inderdaad met 15 zonnepanelen op ons eigen dak en infraroodverwarming in ons oude huis uit 1908, zijn we bijna zover dat we per maand niets meer hoeven te betalen voor de energie. Nu betalen we nog 49.- Euro maar na de zomer zal ons huis nog verder worden geïsoleerd, zodat we echt op een maandelijks voorschot uitkomen van 0,- Euro.

Overigens is er een garantie van 5 jaar op deze infrarood panelen. Welk verwarmingssysteem heeft zo ‘n lange garantie?

Wij willen geen reclame maken voor een bedrijf, dus we noemen in dit stukje geen bedrijfsnaam van de leverancier. Het gaat ons echter aan het hart dat er door veel mensen heel veel geld wordt uitgegeven voor de ombouw naar een “gas loos” bestaan. Voor diegene die wat minder te besteden heeft is het nu niet mogelijk om te profiteren van de besparingen van een “gas loos” bestaan. Jammer toch?
Ook jammer voor het milieu trouwens…….

Met vriendelijke groeten vanuit een zonnig Delfzijl,

Alexandra en Tamme van der Woude.

Reactie op T. van der Woude
Sat Atma Khalsa 2 maanden geleden

Beste Alexandra en Tamme van der Woude,
dank voor jullie bijdrage. Hebben jullie het over infrarood panelen met lange golf? Ik had gelezen over die panelen en heb er één besteld. Die deed het niet goed, het was er één van die ‘minder goede’ van Trotec. Ik heb hem gelukkig terug kunnen sturen en mijn geld is me weer overgemaakt. Ik ben nu wel heel benieuwd naar het merk van de panelen die jullie hebben met 5 jaar garantie. Ik woon in Frankrijk in een boerenhuis. Ik ga gedeeltelijk op hout verwarmen maar ik heb een stuk van het huis dat niet dor de kachel bereikt zal worden. Daarvoor dacht ik aan die infrarood lange golf panelen gevoed vanuit zonnepanelen voor de electriciteit. Het is niet makkelijk info te krijgen over die infrarood panelen behalve van de producenten en verkopers zelf. Dus zou ik graag van jullie horen welke merk jullie hebben waar jullie zo tevreden over zijn. Eventueel via mijn privé email 4satatma@gmail.com. Hartelijk dank! Sat Atma Khalsa

Jan H. Stakenburg 3 maanden geleden

Broodje aap.
Bovendien zitten wij in dit land met een ongeneeslijk hypocriete regering. Ze willen de co2 uitstoot van de burger reduceren maar nemen ondertussen wel besluiten om vliegvelden uit te breiden en meer vliegbewegingen toe te staan en allerlei andere maatregelen uit te voeren welke ons economisch belang ondersteunen. Voor 1 vliegtuig dat gelanceerd wordt, kan ik wellicht minstens 5 jaar autorijden. Dus waar hebben we het over?
Daarbij komt dan ook nog dat de warmtepomp misschien wel de minst interessante optie is. Dus waar hebben we het over?
En dan zijn wij ook nog zo naïef dat wij denken de klimaatverandering tegen te kunnen houden en gaan wat vaker op de fiets boodschappen doen inplaats van met de auto. Ondertussen brand in Scandinavië het halve land af en in zuid Europa ook, en voor al die co2 die daarmee geproduceerd wordt, kan mijn hele dorp levenslang de verwarming aan hebben. Dus waar hebben we het over?

Martin van Mourik 3 maanden geleden

Helaas wordt het te makkelijk voorgesteld om van het gas af te komen, ook hier. Waarom?
Zonnepanelen leveren amper energie op tussen oktober en maart. Dit zijn de dure verwarmingsmaanden.
Zonnepanelen leveren vaak geen energie op als je het nodig hebt. Bijvoorbeeld snachts heb ik je niks aan zonnepanelen.
Nu krijg je het zelfde tarief van de energiemaatschappij terug , als je aan het net levert. Dus bij een overschot, en dat is vaak. Met de nieuwe regeling (start als je de panelen terugverdient hebt = 7/8 jaar)
Krijg je veel minder terug en gaat je rendement fors omlaag.
Een warmtepomp heeft een laag rendement, de terugverdientijd is minimaal 25 jaar. Maar in de winter moet je veel stroom hiervoor afnemen, terwijl je zonnepanelen amper wat opleveren. Dit is een dure manier van verwarmen.
Stroom wordt in de energie centrale opgewekt, en daar vindt ook de uitstoot plaats. Het milieu probleem wordt dus gewoon verplaatst .
Akkus voor een flinke grote zijn er voorlopig nog niet, en zijn ook kostbaar en niet milieu vriendelijk.
Dus alle positieve verhalen over “van gas af” zij overtrokken en slecht onderbouwd. Het is gewoon de waarheid niet.
Inzetten van windenergie op grote schaal kan wel helpen. Want wind waait ook snachts en in de winter. Daar zit een stukje van de oplossing.

Anja 3 maanden geleden

Tuurlijk moeten we van het gas af. Des te vreemder dat in nieuwbouwprojecten nog niet standaard gasloos gebouwd wordt. En dat is nog de meest simpele en logische aaanpak.

Elisa van der Molen 3 maanden geleden

En wat doe je als je in een huurhuis woont? Jaaaren wachten op zonnepanelen om te beginnen….

betty schuyffel 3 maanden geleden

ideaal zsm invoeren overal

Willy Faber 3 maanden geleden

Ik wil geen herrie in mijn huis van de warmtepomp. Ik heb gehoord van een ingenieur op dat gebied dat de warmtepomp 70 dB maakt.

Reactie op Willy Faber
Philippe 3 maanden geleden

Herrie kan inderdaad een probleem opleveren, maar 70 dB is niet reëel. De meeste fabrikanten geven een geluidsdruk van rond de 55 dB op voor de buitenunit.

Twee opmerkingen daarbij:
1. Die 55 dB is bij vollast, dus als de pomp op maximale capaciteit werkt. Moderne warmtepompen moduleren en maken daardoor het grootste deel van de tijd minder geluid.
2. Als buren ook warmtepompen met buitenunits plaatsen, dan is er meer kans op overlast.

Reactie op Philippe
R. Blok 3 maanden geleden

Het is geen dB maar dBa, de a van audio, de eenheid voor geluidsdruk.
dB is alleen een verhoudingsgetal.
Jarenlang ervaring met ventilators , vaak al na korte tijd, soms al binnen een jaar is de geluidsoverlast onaanvaardbaar, ook op swinging rubbers.
Voor een aardwarmtepomp heb je een mijnbouwvergunning nodig.
Om solarpanelen te plaatsen had ik graag 15 meter hoge bomen verwijderd voor ons huis.
Bladoverlast in de dakgootavoer en geen stroomopwekking.
De gemeente Den Helder weigert medewerking.
De TV-spotjes van Triodos kosten enorm veel geld en de Groenfondsen brengen geen stuiver op.
Ondertussen vraagt Greenchoice mijn geld te investeren in eigen of hun projecten.
Hoe worden de kapitale panden in Driebergen en Zeist verwarmt worden van Triodos?

Jeroen van der Kruijf 3 maanden geleden

Prima ,maar hoe zeg je gas leverantie op? En wat kost anders koken welke wijze? Opzeggen gas kost gauw 600 euro. Zie ik nergens terug in de kosten ,meer elektra kosten ook niet ,dus zeer slechte voorlichting

Reactie op Jeroen van der Kruijf
Philippe 3 maanden geleden

Interessant verslag (plus vele nuttige links) van iemand die met succes de ‘opruimkosten’ aanvocht die Liander je graag berekent wanneer je je gasaansluiting opzegt:
http://www.polderhuis.org/liander.html

Lilian 3 maanden geleden

Ja is natuurlijk goed idee maar de kosten om van gas naar inductiefornuis te gaan zijn nog veel te hoog omdat de vastrechtkosten zo hoog zijn en je een 3 fase aansluiting moet aanleggen als je een groot fornuis hebt.

Tim Leeijen – van Geelen 3 maanden geleden

Wel een erg simpele uitleg, iedereen weet dat goed isoleren de eerste stap is. Warmtepompen zijn echter voor vrijwel niemand nog rendabel, diepgaandere informatie had ik wel op prijs gesteld.

van der Meer 3 maanden geleden

De overheid heeft tientallen jaren aardgas gepromoot. Nu met een hoop tamtam het probleem neerleggen bij de burger? Mezelf zwaar in de schulden steken met matige besparing? Nee dank u. Laat de overheid maar financieren. Overigens slecht artikel.

Simon Bor 4 maanden geleden

Zijn er voorbeelden waar wijken of straten gezamelijk van het gas af gaan?

gini 4 maanden geleden

Interessant, maar voor onze VVE met 18 appartementen en verschillende meningen hierover, lastig te realiseren.

Guido 4 maanden geleden

Het artikel vat het optimistische scenario dat algemeen verkondigt wordt, goed samen.
Zoals velen, woon ik in een huis van ver voor de oorlog. Ik heb 40 cm massieve muren, even een extra muur erbij is geen optie.
Alle mogelijke isolatiemaatregelen zijn al lang gebeurd, hier kan ik niet twee maal geld mee besparen.
Zonnepanelen heb ik ookal lang.
Naast de kosten van een warmtepomp, kost stoken op stroom vier maal zoveel als op aardgas en is zeer inefficient door opwekkingsverlies en transportverlies. Import uit bv. Noorwegen is veel beter voor het milieu.

Reactie op Guido
Jan Ruijgrok 3 maanden geleden

Import van fossiel gas uit Noorwegen beter voor “het milieu”? Sinds wanneer houdt “het milieu” op bij de landsgrens?

Reactie op Jan Ruijgrok
Rob Vriens 3 maanden geleden
Reactie op Guido
Philippe 3 maanden geleden

Elektriciteit kost voor dezefde hoeveelheid energie niet vier, maar drie keer zoveel als gas

Reactie op Guido
Philippe 3 maanden geleden

… en daarom is een warmtepomp rendabel vanaf eec COP (efficiëntiecoëfficiënt) hoger dan 3.

Reactie op Guido
T. van der Woude 3 maanden geleden

Goedemorgen lezer,

Elke keer als dit soort artikelen voorbij komen verbazen wij ons over de behoorlijk hoge bedragen welke worden genoemd. Onze eigen woning uit 1908 is behoorlijk fors. Wij verwarmen het huis met infrarood verwarming.

Voor een drie kamer appartement welke we zojuist hebben omgebouwd en nu verhuren, waren 6 infrarood panelen genoeg om dit appartement te verwarmen. Elke ruimte, zelfs de hal, heeft een aparte thermostaat. De bewoners kunnen nu de temperatuur in elke ruimte separaat instellen.
De kosten voor de infrarood panelen bleven ruim onder de 5000,- Euro. Vrijwel iedereen kan de infraroodpanelen eenvoudig bevestigen met 4 schroefjes. De thermostaten zijn draadloos.
Infrarood verwarming is rond de 40% goedkoper dan verwarmen met gas.

Overigen worden er veel “minder goede” infrarood panelen verkocht. Soms zelfs zonder thermostaat of slecht werkende thermostaten. Ook hier is goedkoop soms “duurkoop”.

Ja inderdaad met 15 zonnepanelen op ons eigen dak en infraroodverwarming in ons oude huis uit 1908, zijn we bijna zover dat we per maand niets meer hoeven te betalen voor de energie. Nu betalen we nog 49.- Euro maar na de zomer zal ons huis nog verder worden geïsoleerd, zodat we echt op een maandelijks voorschot uitkomen van 0,- Euro.

Overigens is er een garantie van 5 jaar op deze infrarood panelen. Welk verwarmingssysteem heeft zo ‘n lange garantie?

Wij willen geen reclame maken voor een bedrijf, dus we noemen in dit stukje geen bedrijfsnaam van de leverancier. Het gaat ons echter aan het hart dat er door veel mensen heel veel geld wordt uitgegeven voor de ombouw naar een “gas loos” bestaan. Voor diegene die wat minder te besteden heeft is het nu niet mogelijk om te profiteren van de besparingen van een “gas loos” bestaan. Jammer toch?
Ook jammer voor het milieu trouwens…….

Met vriendelijke groeten vanuit een zonnig Delfzijl,

Alexandra en Tamme van der Woude.

Guido goedemorgen.

Het antwoord is infrarood panelen denk ik. Indien belangstelling kunt U reageren op ons zojuist geplaatste stukje.

Groetjes Alexandra en Tamme van der Woude

Anna de Graaf 4 maanden geleden

Actueel en interessant artikel!

Reactie op Anna de Graaf
Leen van Kleij 4 maanden geleden

Ik ben het geheel met Guido eens. Alle optimistische verhalen gaan er gemakshalve vanuit dat alle huizen nog geïsoleerd moeten worden en dat overal zonnepanelen kunnen worden toegepast. Huizen van na ca. 1994 zijn in het algemeen goed geïsoleerd (label A of B). Maar niet allemaal zijn ze zodanig gelegen dat zonnepanelen een zinvolle bijdrage aan het energieverbruik kunnen opleveren. Stimulering van energietransitie door duurder maken van gas was uiteraard te verwachten, maar redelijke en vooral betaalbare alternatieven zullen er voor de meeste mensen nog niet zijn. De realiteit zal weerbarstiger blijken te zijn dan wat ons wordt voorgehouden.

Reactie op Leen van Kleij
R 3 maanden geleden

We maken pas echt stappen als woningbouwverenigingen een stimulans krijgen. Veel huurders kunnen niets met deze tips en verhuurders verdienen niets aan zonnepanelen.


+ Toon alle 123 reacties