Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

achtergrond

Waarom katoen zo lastig biologisch te krijgen is

5 vragen over biologisch katoen

5 vragen over biologisch katoen

Katoen is een van de belangrijkste grondstoffen voor kleding. En een van de meest vervuilende. In hoeverre is biologisch katoen de oplossing voor dit probleem? En wat kun jij doen om die verandering te stimuleren? 

Waarom is katoen zo vervuilend?

Katoen heeft de bijnaam dirty crop – vies gewas. Het productieproces van de meest geteelde niet-eetbare plant op aarde heeft een negatieve impact op het milieu. Ten eerste is er een grote hoeveelheid water nodig om katoen van een plant tot een kledingstuk te verwerken. De hoeveelheid water die nodig is om katoen voor één t-shirt te produceren, wordt geschat op 1500 liter. Voor een spijkerbroek is dat – schrik niet – 8500 liter water.

Een tweede reden waarom het productieproces van katoen niet milieuvriendelijk is, is omdat er grote hoeveelheden chemicaliën worden gebruikt. Denk dan aan kunstmest en kunstmatige bestrijdingsmiddelen (pesticiden). Deze bestrijdingsmiddelen vervuilen het grondwater, kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid van de boer en kunnen als restje in het eindproduct achterblijven. Daarnaast zijn katoenplanten vaak genetisch gemodificeerd om de plant zoveel mogelijk katoenstof te laten produceren.

“Als alle grote textielbedrijven beter letten op arbeidsomstandigheden en waterverbruik, heeft dat een gigantisch positieve impact op mens en milieu”

Van dit productieproces afstappen is risicovol voor de teler: zonder die kunstmatige toevoegingen loopt de teler de kans niet maximaal te kunnen oogsten. Bovendien kost overstappen op biologische katoenteelt een boer gemiddeld drie jaar. Daarvoor zal de boer moeten investeren, en dus financiële voorzorgmaatregelen moeten treffen. Aan de andere kant: doorgaan volgens de standaardmethode zal het milieu verder en verder doen uitputten.

Is biologisch katoen de oplossing?

Bij de teelt van biologisch katoen worden geen kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Ook zijn de planten niet genetisch gemodificeerd. Het nadeel aan biologisch katoen, is dat er meer water nodig is. Dit blijkt uit recent onderzoek.

Een katoenboer met biologisch katoen

Een katoenboer met biologisch katoen

Biologisch geteelde katoen is daardoor beter voor de landbouwgrond en voor de boeren die ermee werken. Goed nieuws is dan ook dat ontwikkelingshulporganisaties als het Wereld Natuur Fonds en Solidaridad het aandeel biologische teelt in de mondiale katoenlevering zien toenemen. Zij schatten dat aandeel momenteel op 20 procent. Maar slechts een vijfde daarvan wordt daadwerkelijk verkocht als biologisch katoen, onder meer omdat de vraag van consumenten voor biologisch katoen lager is.

Wat doen grote, beursgenoteerde bedrijven met biologisch katoen?

Afgelopen jaar deden meer dan dertig grote kleding- en textielmerken een gezamenlijke toezegging. Onder andere H&M, Levi’s, Nike en Ikea beloofden in 2025 alleen nog met duurzame katoen te zullen werken. Nooit eerder spraken marktleiders in de kledingindustrie zich zo expliciet uit voor verduurzaming van kledingproductie.

Volgens eigen cijfers van H&M, een van de koplopers in het gebruik van duurzaam katoen, is 43 procent van hun katoen in de kledingrekken duurzaam. Naast het gebruik van biologisch katoen, zet het modemerk ook in op het recyclen van katoen uit textielafval. Op die manier gaat er zo min mogelijk katoen verloren.

Wat doet Triodos Bank?

Triodos Bank financiert ondernemers met duurzame kledingmerken en winkels. Dit zijn ondernemers als MUD Jeans of Charlie + Mary. Deze ondernemers pionieren op het gebied van eerlijke en duurzame kleding. Ondanks dat zij veel vooruitstrevender zijn dat de grote ketens wil Triodos Bank ook bij die laatste groep betrokken zijn. De meeste consumenten kopen kleding bij de grotere merken. Kleine veranderingen bij deze merken, denk bijvoorbeeld aan H&M, zorgen voor een grote impact.

Triodos belegt in dit soort beursgenoteerde bedrijven via de vier verschillende fondsen (zie kader onderaan). Een team van analisten onderzoekt het duurzame beleid van de bedrijven waar Triodos Bank al in belegt, en zoekt daarnaast naar nieuwe bedrijven om het beleggingsuniversum uit te breiden.

“Die bedrijven moeten passen bij de visie van Triodos Bank en voldoen aan een aantal minimumeisen”, zegt Christa Florschütz, senior analist bij Triodos Bank. “Onze minimumeis voor bedrijven waarvan de omzet voor meer dan 5 procent uit katoenproducten bestaat, is dat ze ofwel actief lid moeten zijn van een duurzaam katoeninitiatief, zoals het Better Cotton Initiative of Fair Trade Cotton, ofwel een eigen beleid voor milieuvriendelijk katoen hebben en daar duidelijke doelstellingen voor hanteren.”

Milieu en maatschappij

Vrouwen aan het werk bij Inditex

Vrouwen aan het werk bij Inditex

Bedrijven die aan deze minimumeis voldoen, tonen zich bereid bij te dragen aan niet alleen een milieuvriendelijker eindproduct, maar ook aan betere arbeidsomstandigheden voor bijvoorbeeld de boeren. Florschütz: “Van textielbedrijven verwachten we dat ze beleid hebben voor arbeidsomstandigheden bij leveranciers, die vaak in lageloonlanden zitten, en dat ze actief monitoren of leveranciers voldoen aan dat beleid. Daarnaast hebben drie van de vier initiatieven voor duurzame katoenteelt die Triodos Bank goedkeurt, naast milieudoelstellingen ook sociale doelstellingen om de leef- en werkomstandigheden van de katoenboeren te verbeteren.”

Een van de beursgenoteerde bedrijven die Triodos Bank financiert, is Inditex, het moederbedrijf van onder andere de modeketen Zara. Inditex is lid van het Better Cotton Initiative. Florschütz: “Inditex loopt daarnaast voorop in het verbeteren van de werkomstandigheden in de leveranciersketen en zet zich in voor betere lonen van fabrieksmedewerkers.”

Daarmee is biologisch katoen, geteeld zonder kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen, nog niet gegarandeerd. Florschütz: “Natuurlijk past biologisch katoen het beste bij Triodos Bank. Het probleem is dat er nog niet genoeg biologisch katoen geteeld wordt om alle grote kledingmerken te voorzien. Gebruik van enkel biologisch katoen als harde eis is daarom niet realistisch.”

“Onder andere H&M, Levi’s, Nike en Ikea beloofden in 2025 alleen nog met duurzame katoen te zullen werken”

De minimumeis van Triodos Bank stimuleert de beweging naar milieuvriendelijkere katoenteelt. “Dat gaat stap voor stap. Als alle grote textielbedrijven al beter letten op de arbeidsomstandigheden en waterverbruik, heeft dat een gigantisch positieve impact op mens en milieu. Dat moeten we omarmen.”

Wat kun je zelf doen?

Als consument kun je de productie van biologisch katoen stimuleren. Dat begint in de winkel. Bepalen of een kledingstuk milieuvriendelijk geproduceerd is of niet, kan best lastig zijn. Op een kledingstuk zelf is vaak niet te zien hoe duurzaam de katoen is. Bovendien zegt de milieuvriendelijkheid van de katoenproductie niets over de afwerking. Is er bijvoorbeeld ook biologische verf gebruikt? En in hoeverre is er rekening gehouden met de arbeidsomstandigheden in de verwerkingsfabrieken?

De Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal, een organisatie die onafhankelijke en praktische informatie aan consumenten geeft over milieu en energie, is een handige tool die je helpt bepalen of een kledingstuk nou echt duurzaam tot stand is gekomen. De wijzer laat van meer dan 250 (duurzame) keurmerken zien hoe streng de eisen van die keurmerken zijn, en hoe goed de controle op het nakomen van die eisen is. Wil je weten hoe jouw favoriete merk scoort op het gebied van duurzaamheid? De website Rank a Brand vergelijkt kleding- en schoenmerken op verschillende vlakken, zoals arbeidsrechten en CO2-uitstoot, en beoordeelt deze met een score.

Beleggen in beursgenoteerde bedrijven
4 SRI Funds

SRI staat voor Social Responsible Investment. Een SRI-fonds belegt in beursgenoteerde duurzame ondernemingen. Bij Triodos Bank kun je in vier van dit soort fondsen beleggen, ieder met een eigen karakter. Het gaat om Triodos Sustainable Bond Fund, Triodos Sustainable Equity Fund, Triodos Sustainable Mixed Fund, en Triodos Sustainable Pioneer Fund.

Er zijn verschillende instellingen die bedrijven op basis van deze criteria beoordelen. Een daarvan is Sustainalytics. Triodos Bank maakt gebruik van de beoordelingen van dit soort instellingen. Aanvullend hanteert de bank een uitgebreide lijst met strenge criteria om te bepalen of een beursgenoteerd bedrijf duurzaam genoeg is.

> Lees waarom Triodos Bank in beursgenoteerde bedrijven belegt

Tekst: Mathijs de Groot
Fotografie: GlobalAdaptation en Inditex

Wat vind je van "Waarom katoen zo lastig biologisch te krijgen is"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

+ Toon alle 24 reacties

Future Global Balance 2 maanden geleden

Biologische katoen is een deel van de oplossing. Gebruik van hennep heeft als voordeel – géén irrigatie – géén pesticiden – géén herbiciden – en na de oogst schone grond die opnieuw gebruikt kan worden voor voedsel, o.a. winter graan.

Het probleem is dat er forse investeringen moeten worden gedaan om hennepvezels voor textielgoederen te produceren. Een ander punt is de lobby: Bayer wordt niet vrolijk van hennep want hun grootste winstmaker pesticiden verkoop komt onderdruk te staan en hun afdeling Monsanto kan de gemodificeerde katoenzaden niet groot afzetten.
Een ontwikkeling die Triodos zou kunnen ondersteunen is de afbraak recycling van afgedankte kleding. Nadat de elastaan en polyester uit de kledingstukken zijn verwijderd wordt de overgebleven cellulose (katoen) via een dissolving procedé als pulp versponnen om na verdere verwerkingen weer als volwaardige textielvezel bruikbaar te zijn.
Een circulair systeem dat dat keer op keer herhaald kan worden, het klinkt simpel maar is de oplossing voor de toekomst. Natuurlijk zijn er nog vele haken en ogen door de diversiteit van de afgedankte textiel, maar door te beginnen met de denim van de jeans kan een eerste aanzet plaatsvinden. Deze ontwikkeling vindt plaats in samenwerking met Universiteit Wageningen.

Isaac 2 maanden geleden

@Triodos, Dit artikel spreekt van totaal 20% organic katoen productie. 1/5 daarvan wordt daadwerkelijk verkocht als organic. Omdat de vraag van consumenten voor organic lager zou zijn. Mijn vraag, moet dit van de consument komen of kunnen jullie hier in iets betekenen om bedrijven te stimuleren meer organic af te nemen?

Verderop in dit stuk zegt jullie analyst het volgende: “probleem is dat er nog niet genoeg biologisch katoen geteeld wordt”. Het lijkt me dat in ieder geval al het organic katoen in eerste instantie ook opgekocht moet worden door de bedrijven anders is er geen incentive voor de boeren om meer te produceren als ze het niet als organic maar als conventioneel moeten gaan verkopen??

Challenge van de merken die jullie ondersteunen lijkt me jullie rol.

Reactie op Isaac
TriodosNL 2 maanden geleden

Beste Isaac, dank voor je goede vragen. Ik ga er maandag voor je achteraan en kom er bij je op terug. Fijn weekend en hartelijke groeten, Dominique

Reactie op Isaac
Triodos Bank NV 2 maanden geleden

Beste Isaac, nogmaals dank voor je vragen. We hebben gemerkt dat het wellicht goed is om een vervolgartikel te maken en we nemen daarbij graag je vragen als input voor het vervolgartikel mee! Groet, Stephan

MS Joia 2 maanden geleden

Waarom wordt er geen gebruik gemaakt van hennep? Zou Triodos aandacht kunnen besteden aan dit product? Onderzoeken wat de voordelen zijn voor teelt, boeren, milieu ed.

Reactie op MS Joia
TriodosNL 2 maanden geleden

Hoi MS Jola, je vraag is doorgespeeld naar onze onderzoeksafdeling. We komen er bij je op terug! Hartelijke groet, Dominique

Reactie op MS Joia
Triodos Bank NL 2 maanden geleden

Hoi! We hebben je vraag voorgelegd aan Christa Florschütz, senior analist bij Triodos. Zij zegt over het gebruik van Hennep het volgende:

‘Hennep als grondstof voor kleding is in opkomst, maar nog niet wijd verspreid. Zeker grote, beursgenoteerde bedrijven maken hier – voor zover ik weet – nog geen gebruik van. Vermoedelijk is het aanbod van hennep als grondstof nog te klein.

Een mooie dag gewenst! Groet Lidewij

Reactie op Triodos Bank NL
FGB 2 maanden geleden

Er is geen duidelijke beweging in de EU in hennepteelt, China zoekt naarstig naar mogelijkheden en wil investeren. Het ontsluiten van de cannabis moet op een ecologische basis plaatsvinden dus niet met chemicaliën. Het natuurlijk roten langs de rivier is om meerdere redenen geen optie. Ontsluiten via stoomexplosie in een autoclaaf is een optie met de beperking van opschaling of enzymatisch ontsluiten. Beide mogelijkheden zijn nog niet op grote schaal voorhanden.
Voor de bewerkingen na het ontsluiten moeten nog vele handelingen verricht worden de opzet van een fabriek vraagt ca. € 50 miljoen. In de EU is nog maar relatief weinig textiel industrie dat maakt de opzet niet erg aantrekkelijk. Omdat de cannabis/hennepstengels zeer volumineus zijn moet de verwerkingsunit in een straal van 50/70 km staan.
De Baltische staten hebben de ruimte voor de verbouw, in Wageningen is de kennis aan wezig voor de meest geschikte cannabisplant voor de textielvezels.

W.Dondorp 3 maanden geleden

Genetische modificatie kan juist een positieve bijdrage leveren aan een duurzaam product met een lage milieubelasting- vreemd dat dit in een moeite door wordt genoemd met bestrijdingsmiddelen.

Reactie op W.Dondorp
FGB 2 maanden geleden

Er kleven diverse nadelen aan gemodificeerde zaden voor andere gewassen, die nu meer insecten op bezoek krijgen en de nabij gelegen gewassen kunnen door de gemodificeerde zaden nadelige gevolgen ondervinden. Er zijn een aantal site’s over de nadelige gevolgen te vinden o.a. in India.

inge 3 maanden geleden

de link naar “rank a brand” werkt helaas niet.

Reactie op inge
TriodosNL 2 maanden geleden

Hoi Inge, dank voor je oplettendheid! We hebben het getest maar bij ons lijkt de link wel te werken. Misschien kun je een andere browser proberen?

Quirine 3 maanden geleden

Ik vroeg me al heel lang af waarom katoen zo vervuilend is. Dankjewel voor deze info! Wat ik wel mis zijn alternatieven. Ik draag liever geen synthetische kleding.

Herve Millet 3 maanden geleden

I am working in Burkina Faso where biological cotton is cultivated only by smaller farmers (often women). The yield per hectare is at least 70% lower than from conventional cotton and the work is twice as much (often done by children). The price of the biological cotton to the producers does not compensate for the lower yield and for the extra work.
Another aspects is that it is the same company that buy and process the biological and the conventional cotton???
The main reason why big firm are promoting biological cotton is a marketing and margin reason. The sustainability is put in front but it is only a result, not an objective for those firms.
As for many things, the farmers are struggling when company processing the raw material and trading company make the margin.
I am not against biological cotton, but it is not for the profit of the farmer in the todays conditions.

Reactie op Herve Millet
inge 3 maanden geleden

What could Triodos do to get a better result (for the farmer and his land) in this proces?

Reactie op inge
Triodos Bank NV 2 maanden geleden

Dear Inge, thank you for your question. The questions that were asked by you and other people reacting to this article about Bio Cotton will be useful input for a new article which we will write. Kind regards, Stephan

Reactie op Herve Millet
MS Joia 2 maanden geleden

And why do we pay €2 for a t-shirt at H&M?

Reactie op Herve Millet
Irna Hofman 2 maanden geleden

I am working on the cotton sector in Tajikistan, Central Asia. In Tajikistan, as in Burkina Faso, it is cotton procurers who profit from cotton production. Conventional cotton farmers produce cotton primarily under pressure.

Organic cotton production has been initiated by a foreign NGO, and the project is relatively successful. Whether organic cotton production would expand without involvement of a foreign donor is questionable. In rural Tajikistan, food insecurity and poverty are pressing issues, and farmers’ first priority is survival, not the environment or their health. What is more, under the auspices of foreign donors, farmers receive a premium for their organically produced cotton. I am not sure whether farmers would still receive a fair price once donors leave. Elite control over the cotton sector tends to result in little farmer autonomy and suppressed farm gate prices.

Reactie op Herve Millet
FGB 2 maanden geleden

Als de aangegeven 70% minder opbrengst juist is dan is het waterverbruik enorm groot is ECO katoen dan wel een juiste benaming?

Reactie op FGB
Triodos Bank NV 2 maanden geleden

Beste FGB, dank voor je vraag over het waterverbruik bij ECO katoen. Je vraag beantwoorden blijkt best ingewikkeld te zijn. We hebben naar aanleding van de reacties die we hebben gekregen op dit artikel gemerkt dat het wellicht goed is om een vervolgartikel te maken en we nemen daarbij graag je vraag mee als input voor ons vervolgartikel. Groet, Stephan

Reactie op Herve Millet
Triodos Bank NV 2 maanden geleden

Dear Herve,

Thank you for your reation.

We understand your concern.

Conventional as well as biological cotton production are very complicated branches. This is why we have decided to use the word ‘duurzaam’ (sustainable) in the article. It’s a polluted material and not just the biological part of the equation matters. How much water and land are required for production? How is the pay for the farmers organised? Last year Triodos Sustainable Trade Fund financed a number of biological cotton farmers in Kirgistan and Tanzania. It was very complicated to organise because of, for instance, the price devellopment of biological versus conventional cotton. Often biological cotton turned out to be profitable only when the fairtrade premium was added to the conventional cotton price.

Profitability for the farmers, the cooperation, as well as for the businesses using the biological cotton in their products, in the value chain was, and still is a big challenge. Triodos Bank is critical in reviewing the cotton brance and in the past few years hardly any parties could be found who meet our criteria.
Besides biological cotton, Triodos Bank wants to look closely at the financing of smaller entrepreneurs who are leading in the field of sustainable clothing.

Kind regards, Stephan.

Reactie op Triodos Bank NV
Rob Nieborg 2 maanden geleden

Wat is de gemiddelde minder opbrengst bij biologische katoen t.o.v. gebruikelijke katoen teelt, zijn daar gegevens over.

Fokko 3 maanden geleden

En dan nu het watergebruik aanpakken ! Hoe?

Reactie op Fokko
Irna Hofman 2 maanden geleden

I am working on the cotton sector in Tajikistan, Central Asia. In Tajikistan, as in Burkina Faso, it is cotton procurers who profit from cotton production. Conventional cotton farmers produce cotton primarily under pressure.

Organic cotton production has been initiated by a foreign NGO, and the project is relatively successful. Whether organic cotton production would expand without involvement of a foreign donor is questionable. In rural Tajikistan, food insecurity and poverty are pressing issues, and farmers’ first priority is survival, not the environment or their health. What is more, under the auspices of foreign donors, farmers receive a premium for their organically produced cotton. I am not sure whether farmers would still receive a fair price once donors leave. Elite control over the cotton sector tends to result in little farmer autonomy and suppressed farm gate prices.


+ Toon alle 24 reacties