Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

achtergrond

Waarom wij een nieuw voedselsysteem nodig hebben

Aan tafel met de keten

Aan tafel met de keten

Ons voedselsysteem is aan verandering toe. ‘Veel en goedkoop’ zet mens en milieu onder druk. Duurzaam geproduceerde voeding verdient meer waardering. Hoe kunnen we deze verandering in gang zetten? Wij vroegen het aan mensen uit verschillende onderdelen in de keten van onze voedselvoorziening.

Op het land van Sjaak Twisk vind je meer dan vijftien soorten biologische groenten, van bieten tot spinazie. De verschillende gewassen trekken insecten aan waar veel soorten vogels op afkomen. De biodiversiteit op dit stuk land floreert.

Op de geitenboerderij van Jan van Tilburg kunnen de geiten op een speciaal ontworpen schuin dak dat met gras is begroeid lekker klimmen, zoals ze dat ook doen in hun natuurlijke omgeving. Het dierenwelzijn op deze boerderij is optimaal.

Problematische landbouw

Frank van Dommelen, relatiemanager Landbouw en Voeding vindt het belangrijk om bedrijven als die van Twisk en Van Tilburg te financieren. “Zij houden niet alleen rekening met bodemkwaliteit en dierenwelzijn, nee, hun hele bedrijfsvoering draait om duurzaamheid en dat levert uiteindelijk het beste op voor mens, dier en milieu.” Dat past bij de missie van Triodos Bank: via bankieren de wereld duurzamer en eerlijker maken door zaken te doen met duurzame ondernemers. “Zo stimuleren we bedrijven die op een goede manier met de aarde omgaan.”

“Het huidige voedselsysteem moet niet verbeterd worden; er moet iets nieuws voor in de plaats komen”

Riëlla Hollander, directeur Landbouw en Voeding bij Triodos Investment Management

En dat is belangrijk. Zeker als het gaat over landbouw. Deze sector is verantwoordelijk voor 25% van de mondiale CO2-uitstoot. Daarnaast is landbouw de oorzaak van het verlies aan biodiversiteit, en de machtsverhoudingen in de keten van landbouwproducten liggen scheef. Vijfhonderd miljoen kleinschalige boeren in ontwikkelingslanden produceren zo’n 70% van ons voedsel, maar verdienen zelf nauwelijks genoeg om hun gezin te voeden.

Kinken in de keten

Triodos Bank heeft altijd veel belang gehecht aan biologisch voedsel. “En dat blijft ook zo”, zegt Riëlla Hollander, directeur Landbouw en Voeding bij Triodos Investment Management. “Maar de laatste tijd bekruipt mij steeds vaker het gevoel dat we méér moeten doen. Het huidige voedselsysteem moet niet verbeterd worden; er moet iets nieuws voor in de plaats komen.”

Twiga

Twiga Food in Kenia

Triodos Bank
& een eerlijke keten

Triodos Bank richt zich op alle schakels van de duurzame voedselketen: van land tot bord. We financieren niet alleen biologisch werkende boeren, maar ook voedselverwerkende bedrijven, groothandels en winkels. Dit doen we om biologische producten bereikbaar en beschikbaar te maken voor zo veel mogelijk mensen. Ook willen we de machtsverhoudingen in de keten eerlijker maken. Zo financiert Hivos-Triodos Fonds Twiga Food in Kenia. Zij brengen de oogst van kleinschalige boeren direct en efficiënt naar marktverkopers in Nairobi. Ze betalen de boeren een eerlijkere prijs én gaan voedselverspilling tegen.

Hollander heeft een systeem voor ogen waarbij mensen weer weten waar hun eten vandaan komt, en hoe en door wie het geproduceerd is. “Aan voeding wordt nu vaak maar één eis gesteld: het moet goedkoop zijn. En dat werkt tal van misstanden in de gehele voedselketen in de hand.”

Dat begint dus al bij de boer die te weinig betaald krijgt. Om de productie hoog en de kosten laag te houden moet hij gebruikmaken van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest, waardoor de bodem onvruchtbaar raakt.

“Maar ook aan het eind van de keten, bij de consument, gaat het mis. Er wordt niet alleen veel eten verspild, ook loopt wereldwijd een groeiend aantal mensen een verhoogd risico op welvaartsziekten, zoals hart- en vaatziekten, obesitas en diabetes, door een voedingspatroon met te veel vet en suiker.”

Producent zoekt consument

Daarom is het volgens Frederike Praasterink, lector Future Food Systems aan de HAS Hogeschool, belangrijk om consumenten opnieuw met producenten te verbinden. “Waar mensen vroeger hun eigen groenten verbouwden, of anders rechtstreeks van de boer of op de markt kochten, weten we nu amper wat ervoor nodig is om een krop sla te kweken. Ook het verschil tussen biologische en reguliere productie is vaak onduidelijk.”

Keurmerken kunnen dat ophelderen, stelt Frank van Dommelen. In één oogopslag kan de consument daaraan zien of een dier voldoende leefruimte heeft gehad, of een product bespoten is en of de boer eerlijk betaald is.

Triodos Bank werkt met ondernemers met een een keurmerk van SKAL, een onafhankelijke toezichthouder. Ook al geeft Van Dommelen aan dat SKAL een aantoonbaar betrouwbaar keurmerk is, het is voor bewuste consumenten niet altijd eenvoudig te kiezen. Bijvoorbeeld door het recente onderzoek van SOMO. Hieruit blijkt dat er nog veel mis gaat bij de controles die keurmerken uitvoeren. Zo blijft het alsnog onduidelijk of een product duurzaam is of niet.

Slavelden van Sjaak Twisk

Biologische groente van Sjaak Twisk

Van Dommelen: “Een betere communicatie tussen producent en consument zou die onduidelijkheid verder kunnen wegnemen.” De boeren met wie hij samenwerkt willen maar al te graag aan consumenten vertellen wat het kost om iets op een duurzame manier te produceren. Maar omdat zij aan het begin van de lange keten staan en de consument aan het eind, gaat hun verhaal gaandeweg vaak verloren.

De ontbrekende schakel

Terwijl er eigenlijk maar één schakel nodig is om producent en consument te verbinden, meent Joost Leeflang, directievoorzitter van duurzame supermarkt Marqt. “Wij proberen die schakel te zijn door in rechtstreeks contact te staan met onze boeren én met onze klanten. We willen die twee zo dicht mogelijk bij elkaar brengen.”

In de winkels van Marqt loopt daarom veel speciaal opgeleid personeel rond dat de klant alles kan vertellen over de producten uit het assortiment. Zodra mensen weten dat een boer bij de teelt van zijn groenten verantwoordelijk met de bodem omgaat, stijgt de waardering voor het product en de bereidheid om er een eerlijke prijs voor te betalen.

Korter en transparanter

Een kortere keten betekent volgens Frederike Praasterink ook een transparantere keten, waarin duidelijk is welke kosten er gemaakt worden en wie wat verdient. “Het zal dan minder snel voorkomen dat een boer bijna niets krijgt terwijl een tussenpartij er met de winst vandoor gaat.” Ook productieprocessen die schadelijk zijn voor mens, dier of milieu kunnen efficiënter aangepakt worden.

“Mensen weten nu amper wat er voor nodig is om een krop sla te kweken”

Frederike Praasterink, hoogleraar Future Food Systems aan de HAS

“De consument moet inzien dat het negatieve consequenties heeft geld uit te geven aan goedkoop en niet duurzaam bulkvoedsel, terwijl met de keuze voor eerlijke en duurzame geproduceerde voeding juist een positieve impact gemaakt wordt.”

Een klant bij supermarkt Marqt

Supermarkt Marqt

Waar het om draait

Uiteindelijk moet er een voedselketen ontstaan waarin boeren een eerlijke prijs en waardering voor hun duurzame product krijgen en consumenten goede voeding die niet schadelijk is voor hun gezondheid, en op een manier die de bodem niet uitput. De overheid mag daar volgens Riëlla Hollander best meer in sturen door gezonde en goed geproduceerde voeding goedkoop – en dus voor iedereen beschikbaar – te maken en ongezonde, slecht geproduceerde voeding duurder.

Ook banken moeten hun verantwoordelijkheid nemen door bedrijven te steunen die in hun bedrijfsvoering niet alleen voor het geld gaan, maar maatschappelijke en ecologische verantwoordelijkheid nemen. Hollander: “We moeten ons niet langer richten op winstmaximalisatie, maar op waar ons voedselsysteem in de basis om draait: het voeden van mensen.”

 

Nieuw Voedselsysteem

Biologische akkerbouwer Sjaak Twisk en geitenhouder Jan van Tilburg krijgen beiden een lening van Triodos Groenfonds. Dit fonds belegt in meer dan 400 verschillende projecten op het gebied van duurzame energie, biologische landbouw, natuurontwikkeling en duurzaam bouwen. Door te beleggen in dit fonds help je onder andere om de transitie te maken naar een nieuw voedselsysteem.

> Lees meer verhalen over Landbouw & Voeding

 

Tekst: Bo van Houwelingen
Fotografie: Pieter van den Boogert

Wat vind je van "Waarom wij een nieuw voedselsysteem nodig hebben"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

+ Toon alle 40 reacties

Jan 4 maanden geleden

In het warme hart wat ik Triodos toedroeg is vorig jaar een koude rilling gegaan. In mijn directe omgeving werd de financiering voor een kleinschalige biologisch-dynamische groentekwekerij die twee jonge boeren wilden overnemen. Een bedrijf wat jarenlang op de website van Triodos stond, maar inmiddels kan ik het daar niet meer vinden. Ook dit soort bedrijven en boeren zijn belangrijk voor bewustwording, voorlichting en groei van de BD-sector.
Van mensen die het kunnen weten, weet ik dat de afwijzing van de financiering leek te zijn ingegeven door angsthazerij (van de beoordelaar) en strengere regels (overheid).
Hoe maak een je een mooi initiatief kapot. Een andere zichzelf wegens duurzaamheid op de borst kloppende boerenuitleenbank wilde wel, maar onder bij voorbaat wurgende voorwaarden.
Hoe zorg dat je dat een initiatief doet slagen: middels crowdfunding en private investering loopt de kwekerij inmiddels door en doet datgene waar Triodos schijnbaar alleen de grote en gelikte projecten voor financiert: het produceren van biologische-dynamische groenten. Zonder Triodos.

Jacqueline Velthorst 5 maanden geleden

Ja helemaal mee eens, het is niet te doen bijna als bd leverancier om aan al die eisen, keurmerken etc te voldoen. Zeker niet als startende bd onderneming..

Jacqueline Velthorst 5 maanden geleden

Omdat de prijzen voir echt eerlijk biologisch duurzaam te hoog zijn

Louis van Wegen 5 maanden geleden

volgens Van Dommelen is SKAL een aantoonbaar betrouwbaar keurmerk maar in de kippen – fipronilaffaire is de controle door SKAL tekort geschoten, daarna heeft geen rehabilitatie plaatsgevonden, dit maakt SKAL tot een van de vele keurmerken die veel beloven maar weinig krediet hebben bij een klein deel van de consumenten

Marleen 5 maanden geleden

De politiek zou de kleinschalige BD landbouw meer mogen stimuleren en de BD boeren zouden hun eigen producten meer zelf aan de klant mogen brengen wat mij betreft…

Reactie op Marleen
Jacqueline Velthorst 5 maanden geleden

Ja helemaal mee eens, het is niet te doen bijna als bd leverancier om aan al die eisen, keurmerken etc te voldoen. Zeker niet als startende bd onderneming..

Marleen 5 maanden geleden

Er zijn zoveel gewone boeren die moeten stoppen…die depressief zijn en suicidaal omdat ze geen kant meer opkunnen met alle huidige regelgeving. Is het een idee om hen voor te lichten over het bestaan van gezonde alternatieven, zodat ze in elk geval geinformeerd zijn en zelf de keuze kunnen maken of ze willen omschakelen, omdenken en een nieuwe draai kunnen maken???

Marleen 5 maanden geleden

Het is zeer aan de tijd dat er verandering komt en de voedsel systemen weer gezond worden samen met de bodem, de insecten en alles wat erbij hoort. Ik juich de stappen van dappere jonge en bewuste ondernemers dan ook zeer toe!!!

Hanneke 5 maanden geleden

Het zou kunnen beginnen met het delen van kennis. Stimuleren van het aanleggen van een groentetuin gecombineerd met bloementuin. Onderwijs op scholen over voeding en herkomst

Henk Pannekoek 5 maanden geleden

Heb toch wel heel veel vragen bij de “wetenschappelijke” conclusies over CO2!! Veel interessanter is te letten op ultra fijnstof emissies, maar dat is een andere discussie. landbouw 25% aansprakelijk voor CO@ uitstoot? en hoeveel CO2 bindt dan diezelfde landbouw? Misschien is zonder landbouw (als dat mogelijk was) de uitstoot wel veel hoger. Overigens ben ik van mening dat NIET de CO2 uitstoot de boosdoener is van de opwarming van de aarde maar juist de verhoging van de onnatuurlijke stralingsbelasting in relatie van de positief geladen stofdeeltjes. Ontstoren van o.a. voedsel zal heel belangrijk worden.

I.S. Geernaert – van Straten 5 maanden geleden

Wat een goed artikel! Van harte hoop ik dat deze omslag er komt, maar ik ben bang dat deze, met ons rechtse kabinet, er nog niet in zit. Bovendien is het essentieel dat eerlijke voeding toch financieel onhaalbaar blijft voor minder vermogenden. Wij kopen zoveel mogelijk biologische artikelen: vegetarisch afgewisseld met biologisch vlees, groenten van het seizoen etc. Omdat Triodos meer rekening houdt met mens en milieu dan met al maar stijgende winst, zijn we over gestapt. Nog niet voor 100% omdat ik gemachtigde ben voor mijn hoogbejaarde moeder en zij deze overstap niet aandurft.

Coby 5 maanden geleden

een goéd begin en uitgangspunt geschetst.
Ik koop vaak bij Rechtstreex, think globally act locally heb ik hoog in mn vaandel staan!

Jos Sparreboom 5 maanden geleden

Consumenten bewust maken van de noodzaak tot verandering begint bij informatie en publiciteit. Een voorbeeld: Koeien in de wei produceren mest die vervolgens in het slootje loopt in in het grondwater verdwijnt (ons drinkwater). Laat die zelfde koeien grazen in een natuurgebied. Koeien houden dan het struikgewas in toom. Struikgewas houdt veel warmte vast en veroorzaakt daarmee onnodig veel CO2 uitstoot. De mest van de koeien is heel goed voor de bomen in het natuurgebied, die juist veel CO2 opnemen. Maar nee, prikkeldraad tussen de wei en het natuurgebied, dat is de praktijk.

Ton 5 maanden geleden

Persoonlijk vind ik dat deze blogpost geen enkele nieuwswaarde bevat. Preek voor eigen parochie. Tijdverspilling…

Reactie op Ton
marius 5 maanden geleden

niet alleen voor eigen parochie , want jij hebt het ook gelezen

Milko 5 maanden geleden

Prima item. Wel heb ik moeite met het gedeelte waarin Marqt wordt genoemd als oplossing. Een modaal gezin kan zijn voedsel niet bij Marqt kopen. Daar ligt dus ook een opgave. Hoe kan goed voedsel bereikbaar worden voor mensen met een gering inkomen.

Reactie op Milko
anja tolkamp 5 maanden geleden

Ook een modaal gezin kan dat! Kwestie van keuzes maken…

Walter Oudhof 5 maanden geleden

Prima artikel. Helemaal mee eens. Een aspect wat mij ook een doorn in het oog is, is de houdbaarheidsdatum op levensmiddelen. Dit systeem leidt tot een ongelooflijke verspilling van voedsel bij supermarkten en bij consumenten. Bewustwording is natuurlijk essentieel, maar ook de regelgeving is hieraan schuldig.
Wat kunnen we hierin veranderen ?

Reactie op Walter Oudhof
marius 5 maanden geleden

Een modaal gezin , moet lukken want je koopt dan ook minder(shit) spullen die niet nodig zijn

Reactie op marius
MARIUS 5 maanden geleden

sorry deze reactie hoort bij MILKO

Reactie op Walter Oudhof
Annemiek Nieuwpoort 5 maanden geleden

de verspilling van eten zit ‘m er ook in dat de schappen nooit leeg raken bij de supermarkt. Ik zou denken op is op. Morgen of overmorgen komt er wel weer nieuwe voorraad. In plaats van dat de halflege kratten w.s. retour gaan. Misschien moeten we eens leren inzien dat er een eind is aan de voorraad.

Reactie op Annemiek Nieuwpoort
Annemiek Nieuwpoort 5 maanden geleden

Ik heb ook de indruk dat er voor ons hier in Nederland (of in West-Europa) teveel eten wordt geproduceerd. Als we minder produceren en ervoor zorgen dat iedereen zijn/haar bordje eens leeg eet in het grote restaurant, dan zou er misschien iets kunnen veranderen.

Rob Visser 5 maanden geleden

Het moge duidelijk zijn dat mono cultuur alles op den duur kapot maakt. Volgens mij zou het goed zijn verticale landbouw te helpen ontwikkelen. De voordelen die het biedt als het op grote schaal wordt toegepast zijn enorm. We hebben dan veel minder land nodig om te verbouwen en kunnen dit terug geven aan de natuur, goed voor de biodiversiteit en dieren waarvan er nog dagelijks met uitsterven worden bedreigd. Men kan de gewassen op stahoogte verbouwen. Het werkt veel gecontroleerder zodat er geen verspilling meer zal zijn van kostbaar drinkwater er geen chemische bestrijdingsmiddelen meer nodig zijn. We niet meer afhankelijk zijn van natuur rampen die een oogst kunnen bederven. En als dit wereldwijd wordt gedaan zijn we ook af van die enorme vervuiling met betrekking tot onnodig vervoer over enorme afstanden , met vervuilende scheepvaart, vrachtwagens etc. En waarschijnlijk kunt u allen nog meer voordelen bedenken.

Anne 5 maanden geleden

Goed dat Triodos hier mee bezig is maar ik ben het met Jan Kursten eens dat koolhydraten het probleem lijken te zijn. Geen vet en veel groente leidt tot honger en meer bewerkt voedsel eten tussendoor. CO2 uitstoot is ook niet het enige waar naar gekeken zou moeten worden. Als mensen ziek worden door bewerkt voedsel, koolhydraten en plantaardige olie werkt dat door in de keten naar medicijnen etc. – chemicalieen, energieverbruik, CO2 uitstoot. Daarbij wordt vlees als grote vervuiler gezien terwijl er nu genoeg bekend is over regeneratieve landbouw dat er juist voor zorgt dat de bovengrond verbeterd en uiteindelijk juist CO2 opneemt. Het is juist de productie van granen, soya etc die erosie veroorzaken en daardoor steeds meer pesticiden en kunstmest die met olieproducten geproduceerd worden, in ons voedsel terecht komen en ziektes veroorzaken. Terwijl de mens nauwelijks koolhydraten nodig heeft. Er is genoeg bewijs dat koolhydraatarm eten mensen helpt om (veel) af te vallen en diabetes kan stoppen doordat het eten van vet en eiwitten vult en het niet een dieet is maar een gezonde manier van eten die je lang vol houdt omdat je tussendoor geen honger hebt. Triodos zou eens goed moeten kijken naar de enorme invloed en lobby van de (verpakte) voedingsindustrie op de voedingsrichtlijnen van veel landen waardoor verpakt en ongezond voedsel gepromoot wordt t.o.v. vlees, vis, zuivel, eieren, noten en groente. (@bigfatsurprise) Kijk eens goed in een supermarkt, er zijn een paar afdelingen met gezond voedsel zoals hier net genoemd, drie kwart van de producten zijn bewerkt en verpakt en komen uit een fabriek.
Virtahealth.com – 60% remissie diabetes door koolhydraatarm eten
Nutritioncoalition.us
Dietdoctor.com

Yvonne Boekraad 5 maanden geleden

De kwestie is: bewustwording consument is goed en noodzakelijk, maar zolang de overheid bepaald aanbod toestaat, kun je de consument niet veroordelen voor de keuze voor kiloknallers, grijze energie en onverantwoord geproduceerde kleding, bouwmaterialen, etc. Dus het wordt tijd dat overheden hun verantwoordelijkheid nemen, in overleg met financierders.

Skogens 5 maanden geleden

De mens weet zich al duizenden jaren te voeden door gebruik te maken van wat de natuur ons biedt. De problemen zijn pas begonnen toen voedselproductie een industrie werd. Alle problemen die we nu kennen zijn veroorzaakt door de hoogmoed van het denken dat wij het beter weten dan de natuur. Nieuwe voedselsystemen zijn enkel voortzettingen daarvan en creëren ook weer nieuwe problemen. De natuur biedt alle oplossingen, daarvoor zijn geen banken, industrieën en overheden nodig. In tegendeel, voedselproductie gedijt het best in kleinschaligheid, zonder machines, (kunst-) mest, gif en genetisch gemanipuleerde gewassen. Daar wordt echter niets aan verdiend door hen die feitelijk niets bijdragen aan voedselproductie, zoals banken. Dus Triodos, houd op te doen of jullie (deel van) de oplossing kunnen zijn. Jullie zijn deel van het probleem.

ötto zwartbol 5 maanden geleden

Omdat het huidige voedselsysteem te veel CO2 uitstoot en de mensen zich dat niet bewust zijn en gewoon doorleven met “goedkoop en veel consumeren. Geen tijd en zin in een eigen of gedeelde groentetuin.

Marja 5 maanden geleden

We putten de aarde uit. We voeden onszelf met producten die teveel bewerkt zijn en er mag meer bewustzijn komen over het voedsel (brandstof) welke we in ons lichaam stoppen.

Ruud Plomp 5 maanden geleden

Heel goed initiatief om consumenten bewust te maken van de noodzaak tot verandering .

Jan Kursten 5 maanden geleden

Beste,
Mijn kennis van zaken is onvoldoende om een oordeel te geven over hetgeen door en/of namens Triodos bank wordt gepubliceerd over het verbeteren van de voedsel productie. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de vermelding dat mensen teveel vet en suiker consumeren niet juist is. Naar mijn beleving is niet zo zeer te veel vet, maar vooral een teveel aan koolhydraten debet aan ziekten als obesitas. Zie de resultaten van de groep ¨gezond leven¨ in Leende en omstreken.

David 5 maanden geleden

Nu het stoplicht systeem er eindelijk gaat komen wordt het tijd om ook eerlijk te zijn over de energie die iets kost. De EU zou kunnen onderzoeken of een KiloJoule systeem bewustwording kan creëeren voor voedsel. Als eenvoudige consument kun je onmogelijk van ieder product in de supermarkt in een korte tijd bepalen of het:
A Gezond is
B Duurzaam is
En soms gaan die twee niet hand in hand. Als de consument weet hoeveel KiloJoule de opwekking van voedsel (en ook alle andere dingen) heeft gekost kan de consument ook kiezen.
Er zou nog wel een goede sleutel moeten komen omdat het aantal KJ voor een laptop natuurlijk exponentieel veel meer is dan een zak wortels uit Nederland. Uiteindelijk moet dat voor een consument te begrijpen zijn zonder dat ze een wiskundige hoeven te zijn.

Reactie op David
Jeffrey 5 maanden geleden

David bedankt je brengt de discussie op een ander niveau. Het gaat niet om gelijk en ook niet om de schuldvraag, maar om de vraag hoe je de complexiteit van het probleem weet te versimpelen tot een taal die iedereen begrijpt en ook gebruikt.

Corry 5 maanden geleden

Het is goed als er meer duidelijkheid komen over hoe voedsel en ook bloemen al dan niet belastend
geproduceerd worden zodat de consument weet waar hij aan bijdraagt

W. van Doorn 6 maanden geleden

Het dunkt mij volstrekt duidelijk dat we een ander voedselsysteem nodig hebben. Iedere supermarkt geeft nu de indruk dat er alleen maar lekkernijen zijn uitgestald, en dat je ziek eten (en vooral je chronisch ziek eten, duidelijker nog gezegd: je letterlijk doodziek eten) niet bestaat. Maar juist daarmee zijn we massaal bezig, en dat is ook duidelijk zichtbaar op straat en overal waar veel mensen aanwezig zijn, die zijn bijna allemaal te dik, een uitwendig verschijnsel waaronder (veelal ongeweten) ondermeer diabetes type 2 schuil pleegt te gaan. Die massaal te dikke mensen zelf doen hun ogen dicht: een beetje dikker dan vroeger is inmiddels het nieuwe ‘normaal’, en een verhoogd medicijnverbruik (meestal van het type dweilen-met-de-kraan-open) is ook het nieuwe ‘normaal’ geworden. Dat nieuwe normaal voorziet ons voorlopig nog van een toenemende levensverwachting, maar inmiddels is dat wel een afnemende toename. Je afvragen of het roer om moet, dat is je afvragen of je al niet bij een vorig station had moeten uitstappen.

Boudi van Vlijmen 7 maanden geleden

Goed artikel!
En waar komt de statement “Vijfhonderd miljoen kleinschalige boeren in ontwikkelingslanden produceren zo’n 70% van ons voedsel, maar verdienen zelf nauwelijks genoeg om hun gezin te voeden.” vandaan?
Ik zou hem ook graag gebruiken, maar wil dan wel weten hoe die ondebouwd is.

Reactie op Boudi van Vlijmen
Kashin 7 maanden geleden

Goedemorgen Boudi. Goede vraag! Deze cijfers zijn afkomstig van de Verenigde Naties. Hier heb je een PDF-bestand met meer informatie: https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/1443sd21brief.pdf . Groetjes, Kashin

Niek 7 maanden geleden

Er wordt veel te veel geproduceerd en verspilt….

Reactie op Niek
Jans 6 maanden geleden

Absoluut mee eens, daar klaag ik vaak over. Heb in landen gewoond, waar je zo af en toe hoorde: ” er is suiker” of “er is koffie”, enz. Hier kun je in de supermarkten nauwelijks een keuze maken, er zijn zo veel soorten thee, zo veel soorten koffie, blikgroenten, enz. De luxe van alles, waar is dat voor nodig?

Ineke 7 maanden geleden

Geweldig! Na “Grenzen aan de Groei” van de Club van Rome kwam er in de VS een kookboekje uit: “More with Less Cookbook”, gevolgd door “Living More with Less”. Decennia geleden. Wat zou het fantastisch zijn als iedereen die 50 jaar oude waarschuwing zich eindelijk ter harte nam …

Reactie op Ineke
Harry van Trotsenburg 5 maanden geleden

Er is nog een ander probleem. En dat betreft de veranderingen en verwerking van ons voedsel.
1 Een paar jaar geleden, mijn moeder kon niet meer thuis blijven wonen, kwam ik voor het eerst in aanraking met bereid voedsel zoals dat momenteel in grote instellingen aan hun bewoners ter beschikking wordt gesteld.
Zoals dat gaat moet je wat mee eten. Bijna iedere keer “viel”dat voedsel niet goed. Het heeft mij overigens maanden gekost om zeker te weten dat het het voedsel was dat mij problemen schepte.

2 Ik ben nu vrijwilliger bij een organisatie die het beste voor heeft met haar bewoners. Dat geldt ook voor de koks die daar aktief zijn.
Toch heb ik ook hier de ervaring dat dat voedsel niet goed valt.

3 Sinds een paar jaar kan ik geen kibbeling meer kopen en eten. Het maakt dan niet eens uit of dat in een stalletje, een visrestaurant of bij de Zorginstelling is. Er is iets aan de receptuur van het “jasje” veranderd dat ook de kibbeling niet meer goed valt.( dit geldt ook de kibbeling die ik uit de diepvries in een winkel koop)

4 Als je vroeger zalm uit blik kocht was dat wilde zalm, enkele decennia geleden kwam er kweekzalm aan de markt. Mijn vrouw eet geen vis, zo’n blikje is voor een persoon een ruime portie, de huid van de zalm moot gaf ik aan onze kat. Maar de huid van de kweekzalm weigerde hij te eten.( ik heb dat meerdere keren uitgeprobeerd)

5 Er is ook bij mij persoonlijk iets veranderd dat mijn gevoeligheid vergroot heeft. Jarenlange meditatie heeft mij steeds meer ontvankelijk gemaakt. Zo ontvankelijk dat ik, soms al tijdens het kauwen maar zeker kort na het doorslikken, ervaar dat het voedsel mij letterlijk bezwaard. Soms moet ik onmiddellijk boeren, het voedsel remt mij, het maakt mij moe, ongesteld.
Maak ik de fout de maaltijd voort te zetten dan kan dit een dag later tot gevolg hebben dat ik water gevulde blaasjes op de grens waar mijn hoofdhaar begint, krijg, of dit gebeurt onder mijn voeten.

Dat heb ik niet met al het voedsel. Zolang ik thuis bereid voedsel eet, we proberen dat zoveel mogelijk uit de Ekologische- of Biologisch Dynamische landbouw aan te schaffen, is dat probleem er niet.

Ik wordt ziek van eten, maar ik weet door mijn grotere gevoeligheid, en een maanden lang leerproces dat het door eten komt.

Hoeveel mensen worden door hun eten bezwaard, maar leggen die relatie niet?
Hoeveel mensen zullen er ziek worden zonder dat zij dat aan het voedsel wijten?

Ik zou het bovenstaande nu graag in een breder perspektief willen stellen.

De wereld om ons heen is over zeer lange tijden tot stand gekomen. Wat het “mechanisme “(?) ook was, dit betekent dat wij onderdeel uitmaken van een langzaam tot stand gekomen ecosysteem, waarbij de onderdelen van dat ecosysteem( dit geldt dus ook de mens en het voedsel dat hij eet) uiterst gevoelig op elkaar zijn afgesteld.

We zullen uiterst zorgvuldig met dat hele ecosysteem om moeten gaan om te voorkomen dat de mens ziek wordt van zijn voedsel.
Hierboven stelde ik : “dat het voedsel mij letterlijk bezwaard. Het voedsel remt mij, het maakt mij moe, ongesteld.”.


+ Toon alle 40 reacties