Triodos Bank gebruikt cookies om haar websites gebruiksvriendelijker te maken. Bekijk welke cookies we gebruiken in ons Privacy- en cookie statement.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Sluiten

achtergrond

De Bosk serveert warme zorg met appelmoes

Hoe kleinschalige jeugdzorg kan slagen

Hoe kleinschalige jeugdzorg kan slagen

Kleinschalige jeugdzorg, dicht bij de mensen: het is de wens van iedere ouder en gemeente. Maar in de praktijk is het niet altijd zo simpel. Zorginitiatief De Bosk in het Friese Harkema laat zien dat het kan.

Op een zomeravond in 1999 stond er ineens een jongen met een tasje voor de deur van Henk en Jeanette de Graaf: “Ik kom bij jullie wonen.” Ze kenden hem van een kerkelijke dans- en dramagroep die ze begeleidden. “Die groep telde veel pubers uit gebroken gezinnen”, zegt Henk de Graaf. “We waren een soort papa en mama van die club”. Net als voor de klasgenoten die dochter Damaris geregeld uit school meenam; juist met de ‘lastigere’ jongeren rond hun keukentafel bleken ze een klik te hebben. En nu stond daar die jongen met zijn tasje.

De graffitiletters Jij Bent Uniek

‘Jij bent uniek’ staat in grafitti-letters op de muur.

 

Familie De Graaf nam de jongen op en werd een pleeggezin. Ze kregen de smaak te pakken en begonnen vervolgens een gezinshuis voor kinderen met gedragsproblemen. Geen ongebruikelijke stap voor pleeggezinnen, maar ze gingen nog iets verder. In 2012 zegden ze hun banen in de ict en het vervoer op en begonnen met Damaris, inmiddels verpleegkundige, zorginitiatief De Bosk. Sindsdien leveren ze niet alleen zorg aan inwonende jongeren, maar ook aan thuiswonende kinderen en 18-plussers.

Honderd potten appelmoes

Nu, zeven jaar later, klinkt het geluid van pannen en potten uit de keuken van het Bosk-pand in Harkema. “We gaan wel honderd potten appelmoes maken!” zegt een meisje dat meedoet aan de dagbesteding voor 18-plussers met een verstandelijke beperking. In de ruimte ernaast zitten een paar jongere kinderen met een pedagogisch medewerker te lunchen. Ze volgen een dagprogramma voor kinderen die geschorst zijn van het speciaal onderwijs. ‘Jij bent uniek’ staat er in grafitti-letters op de muur boven hun hoofd.

“Hier in Harkema en omstreken zijn de gemeenschappen vrij gesloten”, zegt Henk de Graaf. Dan bereik je de mensen het best als je kleinschalig bent, met een gebouw in hun eigen dorp waar ze naar binnen kunnen stappen. Dan ben je toegankelijker dan de grote zorgjongens.” Niets voor niets is de organisatie De Bosk genoemd; zo heet het trainingsveld van de Harkemase Boys, de lokale voetbalhelden.

Sneeuwpoppen

Toen de verantwoordelijkheid voor jeugdzorg in 2015 verhuisde van de provincies naar de gemeenten, was de hoop dat de zorg daarmee dichter bij de mensen zou komen. Veel gemeenten en zorgorganisaties hebben echter moeite om elkaar te vinden. De Bosk is een voorbeeld van hoe het wél goed kan gaan: de lijntjes met de gemeente zijn vrij kort, ze zitten geregeld met elkaar om de tafel. En doordat De Bosk veel typen opvang biedt, kan een kind vaak wel ergens terecht.

De Bosk is een jeugdzorginstelling voor dagbesteding, begeleid wonen en speciaal onderwijs voor kinderen en jongeren met verstandelijke beperking en/of lichamelijke beperking. Project CV
Zorginitiatief De Bosk

Bij Zorginitiatief De Bosk zorgen zo’n 50 medewerkers voor 180 cliënten (4-35 jaar) met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Onder de naam Driezorg Daniël zijn er verschillende typen zorg voor thuiswonende kinderen. Daarnaast bieden ze een thuis aan pubers en aan 17/18-jarigen met een langdurige zorgindicatie of gedragsproblemen. Die laatste groep oefent met zelfstandig wonen. Triodos Bank financiert twee locaties.

In het creahok schilderen twee meiden met veel gevoel voor precisie sneeuwpoppen op schijfjes hout. Na een kort gesprek zegt Henk de Graaf zachtjes tegen het bezoek: “We lopen door, anders worden het wel erg veel prikkels voor ze.”

Eén deur verder zit het gezinshuis: een ruim, landelijk ingericht huis waar zeven pubers wonen onder begeleiding van pedagogisch medewerkers. Zijn er ’s nachts problemen, dan vangen Jeanette en Henk die op – ze zijn de directe buren. Aan de muur hangt een tekst met als titel ‘In ons huis’: We geven een tweede kans, we zeggen dank u, we zeggen sorry.

“Het is mooi dat je ze zoveel kunt meegeven, maar we leveren ze niet allemaal af met een bos bloemen”

Damaris de Graaf

Warme zorg

Wat kenmerkt de zorg van De Bosk? “Warme zorg”, zegt Damaris de Graaf. “Veiligheid, plezier,  veel liefde. Samenwerken met het netwerk van het kind. En gelijkwaardigheid: we hebben geleerd dat het niet werkt om tegen een kind te zeggen: ‘Wij vinden dat je dit moet leren’. Dat is trekken aan een dood paard. Dus gaan we samen op zoek naar wat het kind gelukkig maakt.”

Het ‘Bosk-bloed’, noemen ze die visie en die zoeken ze ook in het personeel. “Veel medewerkers werken op verschillende typen groepen, dus als een kind bijvoorbeeld doorstroomt van onze buitenschoolse opvang naar het gezinshuis, dan ziet hij bekende gezichten. En medewerkers vinden die afwisseling ook leuk. We hebben nauwelijks uitstroom van personeel of ziekteverzuim. We zijn een platte organisatie zonder managementlagen; zonde als het geld daaraan opgaat. Als je iets wilt, kun je het rechtstreeks met ons regelen.”

Sociale huur

Toch loopt ook De Bosk tegen grenzen aan. Zo is Friesland geen uitzondering in het landelijke tekort aan sociale huurwoningen. Henk de Graaf: “Dit is bovendien krimpgebied, dus er wordt niets nieuws gebouwd. Als een jongere klaar is om het trainingshuis te verlaten, kan hij vaak geen zelfstandige woning vinden en blijft dus langer op ons leunen. Dat is een kostenpost. Het probleem is dat de mensen achter de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de huisvesters niet met elkaar communiceren.”

Damaris de Graaf: “Als de jongere nog iets te leren heeft, dan heeft het een doel. Maar anders niet.” Om toch iets aan de situatie te kunnen doen, heeft De Bosk net een failliet zorgcomplex overgenomen, waar zes 18-plussers kunnen gaan wonen. Damaris: “Nee is niet echt ons lievelingswoord.”

Daniel van De Bosk

Onder de naam Driezorg Daniël zijn er verschillende typen zorg voor thuiswonende kinderen, waaronder dagebesteding.

 

Bijkletsen

Sommige oud-cliënten komen af en toe nog eten om bij te kletsen. Zoals een meisje dat in het loverboycircuit terechtkwam nadat haar ouders waren overleden. Henk de Graaf: “Er werd geadviseerd haar weg te halen uit Friesland, om los te komen van haar oude leven. Toen heeft onze gedragswetenschapper gezegd: het is haalbaar om haar hier in de vertrouwde omgeving te houden. Daar zijn we voor gegaan. Nu woont ze zelfstandig, nog steeds in Friesland en ze heeft een baantje.”

Hoe dat is gelukt? Damaris de Graaf: “Zo’n meisje mist haar ouders, ze heeft behoefte aan liefde en genegenheid. We bieden huiselijkheid, vaste gezichten, af en toe een knuffel, ‘ik geloof in je’. Je probeert ze normen en waarden bij te brengen, geef jezelf niet zomaar weg.”

“Het is mooi dat je ze toch zoveel kunt meegeven”, vindt ze.  “Dat het redelijk stabiele mensen worden die tegen wat tegenslag kunnen. Maar we leveren ze niet allemaal af met een bos bloemen en een dikke knuffel. Vaak lukt het ook niet.” Henk: “Soms denk je: waarvoor heb ik het gedaan? Maar het is ook gewoon wat het is.”

Dossier inclusiviteit
Lees meer

Inclusiviteit is een belangrijk thema voor Triodos Bank. Hoe kunnen we ondernemers stimuleren om zich te richten op sociale vraagstukken zoals het bieden van kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt? En hoe kunnen we een cultuur stimuleren die ervoor zorgt dat minder mensen in hokjes denken? Triodos Bank financiert daarom De Bosk.

> Lees meer verhalen over inclusiviteit

Tekst: Leonie Hosselet
Fotografie: Pieter van den Boogert

Wat vind je van "De Bosk serveert warme zorg met appelmoes"?

Laat een reactie achter

Vul uw naam in

Greet de Lange 3 maanden geleden

Ik vind het een fantastisch initiatief! Mijn ervaring met de Kinderbescherming Is 60 jaar geleden.Altijd heb ik met interesse de ontwikkeling in dit werk gevolgd.
Toen ik het artikel las was ik zeer onder de indruk en blij dat deze mensen inzien dat opvang ook heel anders kan. Goed voor de bewoners en voor de mensen die er werken!
Ik wens jullie allen veel plezier en voldoening toe en lees graag meer over jullie.
Met vriendelijke groet Greet